7143 Sayılı Kanuna Göre Belediye Alacaklarının Yapılandırılması

  • Mevzuat Tarihi22.05.2018
  • KurumGazi SERT

UYARI: Makale’nin tamamına, sitemize üye girişi yaptıktan sonra ulaşabilirsiniz. Siteye üye değilseniz, lütfen ÜYE OL butonuna tıklayarak üye olunuz. Üyelik esnasında, girilen bilgilerin şüpheli olması halinde, üyeliğiniz silinecektir.

7143 SAYILI KANUNA GÖRE BELEDİYE ALACAKLARININ YAPILANDIRILMASI

Gazi SERT

İçişleri Bakanlığı Başkontrolörü

 

18 Mayıs 2018 tarih ve 30425 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7143 sayılı Vergi Ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun ile bazı kamu alacaklarının yapılandırılmasına yönelik hükümler getirilmiştir. Hatırlanacağı üzere son yapılandırma 18/05/2017 tarihli ve 7020 sayılı “Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Ve Bir Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” ile yapılmıştı. 7020 sayılı Kanun henüz bir yılını doldurmadan yeni bir yapılandırma Kanunu çıkarılmış olup, bu Kanunla 7020 sayılı Kanundan faydalanmayanlar ile taksitlerini Kanunun öngördüğü şartlar dahilinde ödemeyenlere yeni bir hak verilmiştir.

Yapılandırma kanunları geçici tedbirler içermekte, yapısal sorunları çözmekten uzak kalmaktadır. Bu tür kanunların sık aralıklarla çıkarılması, mükelleflerde zaman içerisinde yeni yapılandırmalara yönelik beklentilere sebep olmakta ve bu da tahsilatı düşürmektedir.  

Diğer taraftan, yapılandırmayla borçlarını zamanında ödemeyen mükellefler ödüllendirilmekte, borçlarını düzenli olarak ödeyenler ise cezalandırılmaktadır. Bu şekilde, mükellefler arasında eşitsizliğe de sebep olunmaktadır.

7143 sayılı Kanun ile; Maliye Bakanlığı, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı, Sosyal Güvenlik Kurumu, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıkları, il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluş alacakları yapılandırma kapsamına alınmış olup;

Yapılandırmaya tabi alacakların kapsamına; vergiler ve vergi cezaları, taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payı, gümrük vergileri, idari para cezaları, sigorta primleri, emekli keseneği ve kurum karşılığı, işsizlik sigortası primi, sosyal güvenlik destek primi ile bu alacaklara ilişkin her türlü faiz, zam, gecikme zammı, gecikme faizi gibi fer’i alacaklar girmektedir.

Makalede, “Belediye Alacaklarının Yapılandırılması” üzerinde durulacaktır.

I- BELEDİYE ALACAKLARI AÇISINDAN YAPILANDIRMANIN KAPSAMI

7143 sayılı Kanunun 1. maddesinin birinci fıkrasının (g) ve (ğ) bentleri ile belediyelerin anılan Kanun kapsamına giren alacakları sayılmıştır. 7143 sayılı Kanun kapsamında yapılandırmaya tabi belediye alacakları:

1) 213 sayılı Kanun Kapsamına Giren Alacaklar: 31/03/2018 tarihinden (bu tarih dâhil) önceki dönemlere (önceki yıllara), beyana dayanan vergilerde ise bu tarihe kadar verilmesi gereken beyannamelere ilişkin vergi ve bunlara bağlı vergi cezaları, gecikme faizleri, gecikme zamları yapılandırma kapsamına girmekte olup;

2018 yılına ilişkin olarak da, 31/03/2018 tarihinden (bu tarih dâhil) önce tahakkuk eden vergi ve bunlara bağlı vergi cezaları, gecikme faizleri, gecikme zamları, yapılandırma kapsamına girmektedir. Ancak, 2018 yılına ilişkin tahakkuk eden emlak vergisi ile iş yeri ve diğer şekillerde kullanılan binalara ait çevre temizlik vergisi yapılandırma dışı bırakılmıştır.

Örnek 1- Şubat/2018 dönemine ait ilan ve reklam vergisi kapsama girmekte, Mart/2018 dönemine ait ilan ve reklam vergisi ise beyannamenin Nisan/2018 ayında verilmesi gerektiğinden kapsama girmemektedir. Aynı şekilde, Şubat/2018 dönemine ait haberleşme vergisi kapsama girmekte, Mart/2018 dönemine ait haberleşme vergisi ise kapsama girmemektedir.

Örnek 2- 2018 yılına ilişkin tahakkuk eden emlak vergisi, emlak vergisi üzerinden hesaplanan taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payı ile işyeri ve diğer şekillerde kullanılan binalara ait çevre temizlik vergisi yapılandırma kapsamına girmemektedir.

Ayrıca, 2018 yılına ilişkin olarak 31/03/2018 tarihinden önce yıllık olarak tahakkuk eden ve 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 16. maddesine istinaden belediye meclislerince taksitle ödenmesi uygun görülen ilan ve reklam vergisi kapsama girmektedir.

Diğer taraftan, 2464 sayılı Kanun gereğince, alınan yol harcamalarına katılma payı, kanalizasyon harcamalarına katılma payı ve su tesisleri harcamalarına katılma payından oluşan belediye alacaklarından 31/03/2018 tarihinden önce tahakkuk edenler yapılandırma kapsamındadır.

2) 6183 sayılı Kanun Kapsamına Giren Alacaklar: Belediyelerin 6183 sayılı Kanun kapsamında takip edilen ve vadesi 31/03/2018 tarihinden (bu tarih dâhil) önce olduğu hâlde 7143 sayılı Kanunun yayımı tarihi (18/05/2018) itibarıyla ödenmemiş olan asli ve fer’i amme alacakları da yapılandırma kapsamındadır.

Ancak, 6183 sayılı Kanun kapsamında takip edilmekle birlikte belediyelerce verilen idari para cezaları yapılandırma kapsamı dışında tutulmuştur. Dolayısıyla, belediyelerce; 5326 sayılı Kabahatler, 1608 sayılı Kanun, 3194 sayılı İmar Kanunu, 2872 sayılı Çevre Kanunu, 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu ve diğer Kanunlara göre verilen idari para cezalarına yapılandırma uygulanmayacaktır.

Yine, 2464 sayılı Kanunun mükerrer 97. maddesinin (b) fıkrası gereğince, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde faaliyet gösteren maden işletmelerince 3213 sayılı Kanunun 14. maddesinde yer alan paylara ilaveten belediyelere ödenmesi gereken paylar yapılandırma kapsamı dışında tutulmuştur.

3) Belediyelerin Ücret Alacakları: 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 97. maddesine göre tahsili gereken ve vadesi 31/03/2018 tarihinden (bu tarih dâhil) önce olduğu hâlde Kanunun yayımı tarihi (18/05/2018) itibarıyla ödenmemiş olan ücret alacakları ile bunlara bağlı fer’i alacaklar da yapılandırma kapsamına alınmıştır.

4) Belediyelerin Su, Atık Su ve Katı Atık Ücreti Alacakları:

5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamındaki belediyelerin, su abonelerinden olan ve vadesi 31/03/2018 tarihinden (bu tarih dâhil) önce olduğu hâlde Kanunun yayımı tarihi (18/05/2018) itibarıyla ödenmemiş bulunan su, atık su ve katı atık ücreti alacakları ile bunlara bağlı fer’i alacakları (sözleşmelerde düzenlenen her türlü ceza ve zamlar dâhil) yapılandırma kapsamına alınmıştır.

Örnek 3- Su kullanım dönemi 15 Şubat 2018 ila 15 Mart 2018 olan su alacağının faturada yer alan son ödeme tarihi Mart/2018 ayı içerisine rastladığı takdirde yapılandırma kapsamına girecek olup, son ödeme tarihi Nisan/2018 ayına rastladığı takdirde yapılandırma kapsamına girmeyecektir.

5) Büyükşehir Belediyelerinin Katı Atık Ücreti Alacakları: Büyükşehir belediyelerinin 2872 sayılı Çevre Kanununun 11. maddesine göre vadesi 31/03/2018 tarihinden (bu tarih dâhil) önce olduğu hâlde bu Kanunun yayımı tarihi (18/05/2018) itibarıyla ödenmemiş bulunan katı atık ücreti alacakları ile bunlara bağlı fer’i alacakları (sözleşmelerde düzenlenen her türlü ceza ve zamlar dâhil) yapılandırma kapsamına alınmıştır.

6) Büyükşehir Belediyeleri Su ve Kanalizasyon İdarelerinin Su ve Atık Su Alacakları: 2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun kapsamındaki büyükşehir belediyeleri su ve kanalizasyon idarelerinin alacaklarına yönelik düzenleme yapılmış ve bu idarelerin vadesi 31/03/2018 tarihinden (bu tarih dâhil) önce olduğu hâlde Kanunun yayımı tarihi (18/05/2018) itibarıyla ödenmemiş bulunan su ve atık su bedeli alacakları ile bu alacaklara bağlı faiz, gecikme faizi, gecikme zammı gibi fer’i alacakları (sözleşmelerde düzenlenen her türlü ceza ve zamlar dâhil) yapılandırma kapsamına alınmıştır.

7) Belediyelerin kira alacakları: 7143 sayılı Kanunun 10. maddesinin sekizinci fıkrasında; “Belediyeler ve bunların bağlı kuruluşları ile sermayesinin %50’sinden fazlası bunlara ait şirketlerin mülkiyetlerinde bulunan taşınmazlar hakkında yaptıkları irtifak hakkı ve kiralama işlemlerinden kaynaklanan (kaynak sularının kira bedeli dâhil) ve vadesi 31/3/2018 tarihi itibarıyla geldiği halde bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödenmemiş olan kullanım bedelleri ve hasılat payları asıllarının tamamı ile bu alacaklara ilişkin gecikme zammı, faiz gibi fer’ileri yerine bu Kanunun yayımı tarihine kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın; bu Kanunun yayımı tarihini izleyen üçüncü aydan başlamak üzere ikişer aylık dönemler halinde azami on sekiz eşit taksitte 9 uncu maddenin üçüncü fıkrasının (ç) bendi hükümlerine göre hesaplanan katsayı ile birlikte tamamen ödenmesi şartıyla, bu alacaklara hesaplanan gecikme zammı, faiz gibi fer’i alacakların tahsilinden vazgeçilir. Bu takdirde mahkeme ve icra masrafları ile vekâlet ücreti ilk taksit tutarı ile birlikte tahsil edilir. Bu fıkra hükümlerinden yararlanılabilmesi için dava açılmaması ve açılmış davalardan vazgeçilmesi şarttır. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye İçişleri Bakanlığı yetkilidir.” hükümleri getirilmiştir.

Bu düzenleme ile; Belediyeler ve bunların bağlı kuruluşları ile sermayesinin %50’sinden fazlası bunlara ait şirketlerin taşınmazlarının kiraya verilmesi ve taşınmazlar üzerinde irtifak hakkı (yap-işlet-devret, yap-işlet vb) kurulmasından kaynaklanan alacakları da yapılandırma kapsamına alınmıştır. Ancak, uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirleme yetkisi İçişleri Bakanlığına verilmiş olup, yapılacak düzenlemenin beklenilmesi gerekir. 

II- YAPILANDIRMA ŞARTLARI

Belediye alacaklarının yapılandırılması işlemlerinin resen yapılması söz konusu olmayıp, yapılandırma yapılabilmesi için;

→ Borcu olan mükelleflerin 31/07/2018 tarihine (bu tarih dâhil) kadar borçlu bulundukları belediyelerin tahsil servislerine yazılı olarak başvurmaları gerekmektedir. Diğer taraftan, mirasçılar, kefiller, şirket ortakları ve kanuni temsilciler gibi amme borçlusu sayılan kişiler de sorumlu oldukları tutarlar dikkate alınarak ilgili tahsil servisine yazılı başvuru yapmak suretiyle yapılandırma hükümlerinden yararlanabileceklerdir.

→ Borçluların dava açmamaları, açılmış davalardan vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmamaları, şarttır.

Yapılandırma için başvuruda bulunan ve açtıkları davalardan vazgeçen borçluların bu ihtilaflarıyla ilgili olarak bu Kanunun yayımlandığı tarihten sonra tebliğ edilen kararlar uyarınca işlem yapılmaz ve bu kararlar ile hükmedilmiş yargılama giderleri ve vekâlet ücreti bulunması hâlinde bunlar talep edilemez.

III- YAPILANDIRMA USULÜ

7143 sayılı Kanunun 2. maddesinde, Kanun kapsamında yapılandırılarak ödenecek tutarın tespitinde uygulanacak esaslar belirlenmiş ve alacak asılları üzerinden hesaplanan faiz, gecikme faizi, gecikme zammı gibi fer’i amme alacakları yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları kullanılarak hesaplanacak Yİ-ÜFE tutarının alacak asılları ile birlikte ödenmesi kuralı getirilmiştir.

Yapılandırma kapsamında Belediye alacaklarından; vadesi 31/03/2018 tarihinden (bu tarih dâhil) önce olduğu hâlde kesinleşmiş olup, bu Kanunun yayımlandığı 18/05/2018 tarihi itibarıyla ödenmemiş bulunan alacakların ödenmemiş kısmının tamamı ile bunlara bağlı ferî alacakları (faiz, cezai faiz, gecikme faizi, gecikme zammı gibi) yerine bu Kanunun yayımlandığı tarihe kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın; ödenmemiş alacağın sadece ferî alacaktan ibaret olması hâlinde ise ferî alacak yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, maddede belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla alacaklara bağlı ferî alacaklarının (faiz, cezai faiz, gecikme faizi, gecikme zammı gibi) tahsilinden vazgeçilecektir.

Yapılandırmada uyulacak usul ve esaslarla ilgili olarak Gelir İdaresi Başkanlığınca Tebliğ Taslağı hazırlanarak web sitesinde[1] yayınlanmış, ancak henüz Resmî Gazetede yayımlanmamıştır. Tebliğ Taslağı ekinde[2] başvuru dilekçe örnekleri ile yıllar itibariyle Yİ-ÜFE aylık değişim oranlarına yer verilmiştir.

1) Yİ-ÜFE Tutarının Hesaplanması

Yİ-ÜFE tutarı, fer’i alacaklar için esas alınan hesaplama yöntemleri kullanılarak tespit edilecektir. Yİ-ÜFE tutarının hesaplanmasında, 213 sayılı Kanuna göre hesaplanan gecikme faizi ve 6183 sayılı Kanuna göre hesaplanan gecikme zammının hesaplama yöntemi ve hesaplama süreleri değiştirilmeyecek, sadece aylık gecikme faizi/gecikme zammı oranı yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları kullanılacaktır.

Yİ-ÜFE tutarı, gecikme faizi veya gecikme zammı dışında Kanun kapsamına giren diğer fer’i alacaklar yerine de hesaplanabilmektedir. Bu durumda da ilgili fer’i alacağın hesaplama yöntemi kullanılarak ödenecek Yİ-ÜFE tutarı bulunacaktır.

Ayrıca, Yİ-ÜFE tutarı, 31/10/2016 tarihine kadar (bu tarih dâhil) TÜİK’in her ay için belirlediği aylık değişim oranları, 01/11/2016 tarihinden itibaren Kanunun yayımlandığı Mayıs 2018 ayı dâhil geçen süreye her ay için aylık %0,35 oranı esas alınmak suretiyle hesaplanacaktır.

Yİ-ÜFE hesaplamalarında ilk aya ilişkin esas alınacak Yİ-ÜFE aylık değişim oranı, alacağın vadesinin rastladığı ay için açıklanmış olan orandır. Alacağın vade tarihinin ayın son günü olması hâlinde de hesaplamalarda başlangıç oranı olarak kullanılacak Yİ-ÜFE aylık değişim oranı, vade tarihinin rastladığı ay için belirlenmiş oran olacaktır.

TÜİK tarafından, Ocak/1980 ayından Ekim/2016 ayına kadar açıklanan Yİ-ÜFE aylık değişim oranları ile 01/11/2016 tarihinden itibaren esas alınacak aylık oran Tebliğ Taslağına[3] ekli tabloda (Ek:1) yer almaktadır.

Yİ-ÜFE tutarlarının tespitinde kullanılacak olan Yİ-ÜFE aylık değişim oranlarının eksi değer çıkması durumunda bu oranlar da hesaplamada eksi değer olarak dikkate alınacaktır. Hesaplamaya konu döneme ilişkin olarak Yİ-ÜFE aylık değişim oranlarının toplamı eksi değer olduğu takdirde alacak asılları üzerinden hesaplanan fer’iler yerine alınması gereken Yİ-ÜFE tutarı sıfır kabul edilecektir.

Örnek 4- 15/09/2016 vadeli bir verginin Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödenmemiş olması hâlinde bu vergiye %28,0934 oranında hesaplanması gereken gecikme zammı yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları toplamı aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.

SÜRE:                                                              ESAS ALINACAK ORAN (%) :

16/9/2016 - 15/10/2016 için Eylül ayına ait Yİ-ÜFE oranı..  ..........0,29

16/10/2016 - 15/11/2016 için Ekim ayına ait Yİ-ÜFE oranı.............0,84

16/11/2016 - 15/12/2016 için Kasım ayına ait Yİ-ÜFE oranı............0,35

16/12/2016 - 15/1/2017 için Aralık ayına ait Yİ-ÜFE oranı..............0,35

16/1/2017 - 15/2/2017 için Ocak ayına ait Yİ-ÜFE oranı.................0,35

16/2/2017 - 15/3/2017 için Şubat ayına ait Yİ-ÜFE oranı................0,35

16/3/2017 - 15/4/2017 için Mart ayına ait Yİ-ÜFE oranı..................0,35

16/4/2017 - 15/5/2017 için Nisan ayına ait Yİ-ÜFE oranı................0,35

16/5/2017 - 15/6/2017 için Mayıs ayına ait Yİ-ÜFE oranı................0,35

16/6/2017 - 15/7/2017 için Haziran ayına ait Yİ-ÜFE oranı..............0,35

16/7/2017 - 15/8/2017 için Temmuz ayına ait Yİ-ÜFE oranı.............0,35

16/8/2017 - 15/9/2017 için Ağustos ayına ait Yİ-ÜFE oranı.............0,35

16/9/2017 - 15/10/2017 için Eylül ayına ait Yİ-ÜFE oranı................0,35

16/10/2017 - 15/11/2017 için Ekim ayına ait Yİ-ÜFE oranı..............0,35

16/11/2017 - 15/12/2017 için Kasım ayına ait Yİ-ÜFE oranı............0,35

16/12/2017 - 15/1/2018 için Aralık ayına ait Yİ-ÜFE oranı..............0,35

16/1/2018 - 15/2/2018 için Ocak ayına ait Yİ-ÜFE oranı.................0,35

16/2/2018 - 15/3/2018 için Şubat ayına ait Yİ-ÜFE oranı...............0,35

16/3/2018 - 15/4/2018 için Mart ayına ait Yİ-ÜFE oranı................0,35

16/4/2018 - 15/5/2018 için Nisan ayına ait Yİ-ÜFE oranı...............0,35

16/5/2018 - 17/5/2018 için Mayıs ayına ait Yİ-ÜFE oranı..............0,0234

TOPLAM Yİ-ÜFE ORANI.........................................................7,4534

Toplam Yİ-ÜFE aylık değişim oranı ile vergi aslı çarpılmak suretiyle gecikme zammı yerine ödenmesi gereken Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır. Bu tutar, vergi aslı ile toplanarak madde hükmüne göre yapılandırılan alacak tutarı bulunacaktır. Örneğimizdeki söz konusu vergi alacağının aslının 100 TL olduğunu varsayarsak; 15/09/2016-18/05/2018 tarihleri arası gecikme zammı oranı %28,0934’den 28,09 TL gecikme zammı ile birlikte 128,09 tahsil edilecekken, yapılandırma neticesinde %7,4534 Yİ-ÜFE oranından 7,45 TL Yİ-ÜFE tutarı ile birlikte 107,45 TL tahsil edilecektir.

2) Kanunun Yayımı Tarihi İtibarıyla Kesinleşmiş ve Vadesi Geldiği Hâlde Ödenmemiş Vergilerde Alacak Tutarının Tespiti

7143 sayılı Kanunun kapsadığı dönemlere ilişkin kesinleşmiş olup, Kanunun yayımlandığı 18/5/2018 tarihi (bu tarih dâhil) itibarıyla vadesi geldiği hâlde ödenmemiş vergiler ile ilgili alacak tutarının tespitinde;

Vergi asıllarına;

- vade tarihinden, Kanunun yayımı tarihine kadar geçen süre için gecikme zammı yerine,

- daha önce hesaplanmış gecikme faizi olması hâlinde, bu faizin hesaplandığı süre dikkate alınarak, gecikme faizi yerine,

Yİ-ÜFE aylık değişim oranları uygulanarak Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır. Yİ-ÜFE tutarı, vergi aslı ile toplanarak madde hükmüne göre yapılandırılan alacak tutarı bulunacaktır.

Yapılandırılan alacak tutarının, Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde vergi aslına ilişkin gecikme zammı, gecikme faizi, vergi aslına bağlı vergi cezaları ile bu cezalara uygulanan gecikme zamlarının tamamının tahsilinden vazgeçilecektir.

Yine, vadesi geldiği hâlde ödenmemiş ya da ödeme süresi henüz geçmemiş bulunan ve bir vergi aslına bağlı olmaksızın kesilmiş vergi cezaları (vergi ziyaı cezası, özel usulsüzlük cezası) ile iştirak nedeniyle kesilmiş vergi cezalarının %50’si ve bu tutara gecikme zammı yerine, bu Kanunun yayımı tarihine kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın; ödenmemiş alacağın sadece gecikme zammından ibaret olması hâlinde gecikme zammı yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, bu Kanunda belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla cezaların kalan %50’sinin ve bu cezalara bağlı gecikme zamlarının tamamının tahsilinden vazgeçilecektir.

3) Kanunun Yayımı Tarihi İtibarıyla Kesinleşmiş ve Ödeme Süresi Henüz Geçmemiş Vergilerde Alacak Tutarının Tespiti

7143 sayılı Kanunun yayımlandığı 18/05/2018 tarihi itibarıyla (bu tarih dâhil) kesinleştiği hâlde ödeme süresi henüz geçmemiş bulunan alacaklar için de, vadesi geçmiş alacaklarda olduğu gibi yapılandırma uygulanacak olup, bu alacaklar;

- 7143 sayılı Kanunun yayımlandığı 18/5/2018 tarihi itibarıyla (bu tarih dâhil) 213 sayılı Kanunun gerek uzlaşma gerekse tarhiyat öncesi uzlaşma hükümlerinden yararlanılarak uzlaşma sağlanmış ancak ödeme süresi henüz geçmemiş vergi alacakları,

- 7143 sayılı Kanunun yayımlandığı 18/05/2018 tarihi itibarıyla (bu tarih hariç) dava açma süresi geçmiş, ancak henüz ödeme süresi geçmemiş bulunan vergi ziyaı ve özel usulsüzlük cezalarına ilişkin alacaklar,

- İkmalen, re’sen ya da idarece tarh edilmiş ve Kanunun yayımlandığı 18/05/2018 tarihi itibarıyla dava açılmaksızın kesinleşmiş ancak ödeme süresi henüz geçmemiş bulunan alacaklardır.

4) Kanunun Yayımı Tarihinden Önce Asılları Kısmen ya da Tamamen Ödenmiş Olan Vergilerde Alacak Tutarının Tespiti

7143 sayılı Kanunun yayımlandığı 18/5/2018 tarihinden önce asılları kısmen ya da tamamen ödenmiş olan alacaklar da yapılandırılacak olup, alacak tutarının tespitinde;

a) Asılları kısmen ödenmiş olan vergilerin ödenmemiş kısmına;

- vade tarihinden Kanunun yayımı tarihine kadar hesaplanacak gecikme zammı yerine,

- daha önce hesaplanmış gecikme faizi olması hâlinde, gecikme faizinin hesaplandığı süre dikkate alınarak gecikme faizi yerine,

Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır. Bu tutar, ödenmemiş vergi aslı ile toplanarak madde hükmüne göre yapılandırılan alacak tutarı bulunacaktır. Yapılandırılan alacak tutarının, Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde vergi aslına uygulanan gecikme faizi, gecikme zammı ve vergi aslına bağlı cezalar ile bu cezalara uygulanan gecikme zamlarının tamamının tahsilinden vazgeçilecektir. Asılları kısmen ödenmiş vergilerin, ödenmiş kısmına isabet eden gecikme zammı ve gecikme faizinin ödenmemiş olması hâlinde ise aşağıdaki (b) bölümünde yer alan açıklamalara göre işlem yapılacaktır.

b) Asılları tamamen ödenmiş vergiler üzerinden hesaplanmış gecikme zammı ve gecikme faizleri;

- verginin vade tarihinden ödendiği tarihe kadar geçen süre için hesaplanan gecikme zammı yerine,

- vergiye gecikme faizinin hesaplandığı süre dikkate alınarak, gecikme faizi yerine,

Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır. Yİ-ÜFE tutarının, Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde vergi aslına uygulanan gecikme faizi, gecikme zammı ve vergi aslına bağlı cezalar ile bu cezalara uygulanan gecikme zamlarının tamamının tahsilinden vazgeçilecektir.

Diğer taraftan, Kanunun yayımı tarihinden önce vergi aslının, vergi aslına uygulanan gecikme zammının, gecikme faizinin ve vergi cezalarının ödenmiş olması, başka bir ifadeyle, ödenmemiş kısmın sadece vergi cezasına uygulanan gecikme zammından ibaret olması hâlinde, herhangi bir şart aranmaksızın vergi cezalarına uygulanan gecikme zammının tahsilinden vazgeçilecektir.

c) Asılları tamamen ödenmiş vergilere ilişkin gecikme faizi ve gecikme zamlarından, Kanunun yayımı tarihinden önce kısmen tahsilat yapılmışsa,

- verginin vade tarihinden ödendiği tarihe kadar geçen süre için hesaplanan gecikme zammı yerine,

- vergiye gecikme faizinin hesaplandığı süre dikkate alınarak, gecikme faizi yerine,

Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır. Ödenmiş gecikme faizi/gecikme zammı tutarının, hesaplanan Yİ-ÜFE tutarından fazla olması hâlinde herhangi bir tahsilat yapılmayacak, kalan gecikme faizi/gecikme zammının tahsilinden vazgeçilecektir. Bununla birlikte, tahsil edilmiş gecikme faizi ve gecikme zammından red ve iade yapılmayacaktır.

Ödenmiş gecikme faizi/gecikme zammı tutarının, hesaplanan Yİ-ÜFE tutarından az olması hâlinde ise ödenecek tutar, Yİ-ÜFE tutarından ödenmiş olan gecikme faizi/gecikme zammı çıkartılmak suretiyle tespit edilecektir. Bu şekilde belirlenen tutarın Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde, kalan gecikme faizi/gecikme zammının tahsilinden vazgeçilecektir.

5) Sadece Vergi Aslına Bağlı Vergi Cezası ve Buna İlişkin Gecikme Zammından İbaret Borçlar

Ödenmemiş borcun sadece vergi aslına bağlı kesilen cezalardan olması durumunda; vergi aslının Kanunun yayımı tarihinden önce tamamen ödenmiş olması halinde, Kanunun yayımı tarihi itibarıyla vergi ziyaı cezalarının;

- Kesilmemiş olması durumunda kesilmesinden, kesildiği halde vergi/ceza ihbarnamesi tebliğ edilmemiş olması durumunda tebliğ edilmesinden,

- Kesilerek vergi/ceza ihbarnamesinin tebliğ edildiği hallerde; uzlaşma talep edilmişse uzlaşma talebinden, ceza indirimi talep edilmişse indirim talebinden, vazgeçildiği kabul edilerek söz konusu vergi ziyaı cezalarının tahsilinden,

- Davaya konu (ihbarnamenin ve/veya takip işlemlerinin) olması durumunda borçlunun müracaat etmesi ve ihtilafından vazgeçmesi şartına bağlı olarak bu cezaların ve bunlara ilişkin gecikme zamlarının tamamının tahsilinden,

- Kesinleştiği (Kanunun yayımı tarihinden sonra kesinleşenler dâhil) halde takibe ilişkin ihtilafın bulunmaması koşuluyla vergi dairesi tarafından re’sen, bu cezaların ve bunlara ilişkin gecikme zamlarının tamamının tahsilinden,

vazgeçilecektir.

6) Bir Vergi Aslına Bağlı Olmaksızın Kesilmiş Olan Vergi Cezaları

31/3/2018 tarihinden (bu tarih dâhil) önce yapılan tespitlere ilişkin olarak kesilmiş olan vergi aslına bağlı olmayan vergi cezaları, Kanunun yayımlandığı 18/5/2018 tarihi itibarıyla kesinleşmiş ve vadesi geldiği hâlde ödenmemiş ya da ödeme süresi henüz geçmemiş olması hâlinde yapılandırılabilecektir.

Bu durumda, vergi aslına bağlı olmayan vergi cezalarının (I. ve II. derece usulsüzlük cezaları ile özel usulsüzlük cezaları) %50’sinin Kanunda belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla cezaların kalan %50’sinin tahsilinden vazgeçilecektir.

Kanunun yayımı tarihinden önce bu cezalara karşılık kısmi ödeme yapılmış olması hâlinde ödenmemiş kısım için de yapılandırmadan yararlanılacaktır.

7) Tecilli Alacaklar

7143 sayılı Kanun kapsamına giren alacakların, Kanunun yayımı tarihinden önce 6183 sayılı Kanun ve diğer kanunlar uyarınca tecil edilmiş ve tecil şartlarına uygun ödeniyor olması hâlinde borçlular, Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödeme süresi geçmemiş olan taksit tutarları için Kanun hükümlerinden yararlanabileceklerdir.

Bu takdirde tecil şartlarına uygun olarak ödenen taksit tutarları için tecil hükümleri geçerli sayılacaktır. Bu şekilde ödenmiş taksit tutarlarına tecil tarihi ile ödeme tarihi arasında geçen süre için ilgili kanunun öngördüğü faiz uygulanmış ve tahsil edilmiş olduğundan, ödenmiş kısım ile ilgili herhangi bir işlem yapılmayacaktır. Kalan taksit tutarları vadesinde kısmen veya tamamen ödenmemiş alacak kabul edilerek yapılandırma hükümleri uygulanacaktır.

8) Bazı Kanunlara Göre Yapılandırılmış Olan ve Kanunun Yayımı Tarihi İtibarıyla Ödemeleri Devam Eden Alacaklar

7143 sayılı Kanunun yapılandırma hükümleri;

- 5393 sayılı Kanunun geçici 5 inci maddesi, 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun geçici 3 üncü maddesi kapsamında uzlaşılan alacaklar ile 10/9/2014 tarihli ve 6552 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesinin birinci fıkrası kapsamında yapılandırılan alacaklar hakkında,

- 6552 sayılı Kanun, 6736 sayılı Kanun ve 7020 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılandırılan ve 7143 sayılı Kanunun yayımı tarihi itibarıyla taksit ödemeleri devam eden alacaklar hakkında,

uygulanmayacaktır.

IV- ÖDEME SÜRESİ VE ŞEKLİ

1) Ödeme Süresi

Belediyelere bağlı tahsil dairelerine borçlu olanların yapılandırmadan yararlanmak istemeleri hâlinde, 31 Temmuz 2018 tarihine (bu tarih dâhil) kadar belediyelerin tahsil servislerine başvurmaları gerekmektedir. Yapılandırılan borçların ilk taksit ödeme süresi içinde tamamen ya da ikişer aylık dönemler hâlinde azami onsekiz eşit taksitte ödenmesi mümkün olup ilk taksit ödeme süresi 1 Ekim 2018 (30/9/2018 tarihi Pazar gününe rastladığından) tarihi mesai saati bitiminde sona erecektir.

Kanunda azami taksit süresi 18 eşit taksit olarak belirlenmiş olmakla birlikte 6, 9 ve 12 eşit taksitte ödeme seçenekleri de bulunmaktadır. Ayrıca, Kanun kapsamında yapılandırılan ve süresinde ödenen alacaklara, bu Kanunda yer alan hükümler saklı kalmak kaydıyla Kanunun yayımı tarihinden sonraki süreler için faiz, gecikme zammı, gecikme cezası gibi fer’i amme alacağı hesaplanmayacaktır.

Kanuna göre ödenecek taksitlerin ödeme süresinin son gününün resmi tatile rastlaması hâlinde süre, tatili izleyen ilk iş günü mesai saati sonuna kadar uzayacaktır.

2) Peşin Ödemede İndirim

7143 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılandırılan alacak tutarının peşin veya taksitle ödenmesi imkânı getirilmiş olup, peşin ödemelerde indirim, taksitli ödemelerde ise katsayı uygulaması öngörülmüştür.

a) Kanun kapsamında yapılandırılan tutarların tamamının ilk taksit ödeme süresi içinde peşin olarak ödenmesi hâlinde;

- Bu tutarlara katsayı uygulanmayacaktır.

- Fer’i alacaklar yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarların %90’ı ile fer’i alacaklar yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutar ile birlikte hesaplanan gecikme faizinin %90’ının tahsilinden vazgeçilecektir.

- Yapılandırılan alacağın sadece fer’i alacaktan ibaret olması hâlinde, fer’i alacak yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutardan %50 indirim yapılacaktır.

Söz konusu ödemenin defaten yapılması zorunlu olmayıp, ilk taksit ödeme süresi içinde farklı zamanlarda borcun tamamının ödenmesi hâlinde de bu hükümden yararlanılacaktır.

Ayrıca, yapılandırılan tutarların taksitle ödenme seçeneği tercih edilmesine rağmen ilk taksit ödeme süresi içinde peşin olarak tamamının ödenmesi durumunda da bu hükümlerden yararlanılabilecektir.

Diğer taraftan, peşin ödeme seçeneği tercih edilmek suretiyle yapılandırılan alacakların tamamının ilk taksit ödeme süresi içinde ödenmemesi halinde, ilk taksit ödeme süresini izleyen ayın sonuna kadar geç ödeme zammıyla birlikte ödeme yapılarak Kanun hükümlerinden yararlanılabilecektir. Bu durumda, geç ödeme zammıyla birlikte yapılan ödeme, ilk iki taksit ödeme süresi içinde yapılmış olduğundan;

- Fer’i alacaklar yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarlar üzerinden %50 indirim yapılır.

- Yapılandırılan alacağın sadece fer’i alacaktan ibaret olması hâlinde fer’i alacak yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutardan %25 indirim yapılır.

b) Taksitle ödeme seçeneği tercih edilerek yapılandırılan alacağa ilişkin ilk taksitin süresinde ve tam olarak ödenmiş olması şartıyla, kalan taksitlerin tamamının ikinci taksit ödeme süresi içinde ödenmesi hâlinde;

- Bu tutarlara katsayı uygulanmayacaktır.

- Fer’i alacaklar yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarların %50’si ile fer’i alacaklar yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutar ile birlikte hesaplanan gecikme faizinin %50’sinin tahsilinden vazgeçilecektir.

- Yapılandırılan alacağın sadece fer’i alacaktan ibaret olması hâlinde, fer’i alacak yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutardan %25 indirim yapılacaktır.

Bu kapsamda, ilk taksit içinde ödenen Yİ-ÜFE tutarının %50’si, katsayı tutarı ile yapılandırılan alacağın sadece fer’i alacaktan ibaret olması durumunda Yİ-ÜFE tutarının %25’inin, ödenecek tutardan öncelikle mahsup edilmesi gerekmektedir.

3) Taksitli Ödemede Katsayı Uygulaması

7143 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılandırılan alacak tutarının taksitle ödenmesi imkânı getirilmiştir. Ancak, taksitli ödemelerde katsayı uygulaması öngörülmüştür. Taksit sayılarına göre uygulanacak katsayılar;

1) Altı eşit taksit için (1,045),

2) Dokuz eşit taksit için (1,083),

3) On iki eşit taksit için (1,105),

4) On sekiz eşit taksit için (1,15),

şeklinde belirlenmiştir.

Hesaplanan alacak tutarlarının (asıl alacak tutarı+Yİ-ÜFE tutarı) taksitle yapılacak ödemelerinde; alacak tutarı seçilen taksit sayısı için belirlenen katsayısı ile çarpılıp ve bulunan tutar taksit sayısına bölünmek suretiyle ikişer aylık dönemler hâlinde ödenecek taksit tutarı hesaplanacaktır. Ancak, tercih edilen süreden daha kısa sürede ödeme yapılması hâlinde ödenecek tutar ilgili katsayıya göre düzeltilecektir.

4) Kredi Kartı İle Ödeme

7143 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılan alacak tutarının kredi kartı kullanılmak suretiyle de ödenmesi imkânı getirilmiştir.

Kredi kartı ile yapılacak ödemeler, tüm taksitlerin veya bir ya da birden fazla taksitin defaten ödenmesi ya da bir veya birden fazla taksitin ilgili taksit aylarına yansıtılmak suretiyle ödenmesi şeklinde yapılabilecektir.

Borçluların kredi kartına taksit şeklinde ödeme yapmak istemeleri hâlinde, 7143 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılan alacak tutarı banka tarafından borçlunun hesaplarına Kanunun öngördüğü taksit aylarında yansıtılacaktır. Bununla birlikte, borçlu tarafından yapılan ödeme tutarını gösterir alındı, kredi kartı ile ödeme işleminin yapıldığı tarih itibarıyla verilecek ve borç ödenmiş kabul edilecektir.

Kredi kartı kullanılmak ve borçlunun bankadaki kredi hesaplarına taksit aylarında borç olarak yansıtılmak suretiyle yapılan ödemeler ilgili taksit ayının son gününü izleyen günden itibaren 6183 sayılı Kanunun 41 inci maddesine göre belirlenen sürede (20 gün içinde) Belediye hesaplarına aktarılacaktır.

5) Taksitlerin Süresinde Ödenmemesi Halinde Yapılacak İşlemler

7143 sayılı Kanuna göre ödenmesi gereken taksitlerin ilk ikisinin süresinde ve tam ödenmesi koşuluyla, kalan taksitlerden; bir takvim yılında iki veya daha az taksitin, süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde, ödenmeyen veya eksik ödenen taksit tutarlarının son taksiti (peşin ödeme seçeneğinin tercih edilmesi hâlinde ilk taksiti) izleyen ayın sonuna kadar, gecikilen her ay ve kesri için 6183 sayılı Kanunun 51. maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranında (1,40) hesaplanacak geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi şartıyla bu Kanun hükümlerinden yararlanmaya devam edilebilecektir.

Aksi durumda, yani ilk iki taksitin süresinde tam ödenmemesi ya da süresinde ödenmeyen veya eksik ödenen diğer taksitlerin belirtilen şekilde de ödenmemesi veya bir takvim yılında ikiden fazla taksitin süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde bu Kanun hükümlerinden yararlanma hakkı kaybedilecektir. Bu hüküm her bir madde ve alacaklı idareler açısından taksitlendirilen alacaklar için ayrı ayrı uygulanacaktır.

Vadesinde ödenmesi öngörülen alacakların veya taksit tutarının %10’unu aşmamak şartıyla 10 Türk lirasına (bu tutar dâhil) kadar yapılmış eksik ödemeler için bu Kanun hükümleri ihlal edilmiş sayılmaz.

Bu Kanun kapsamına giren alacakların tamamen ödenmemiş olması hâlinde, borçlular, ödedikleri tutarlar kadar bu Kanun hükümlerinden yararlanacaklardır.

Örnek 5- Vergi asılları ile hesaplanan Yİ-ÜFE tutarları toplamını yapılandırma kapsamında 6 eşit taksitte ödemeyi tercih eden mükellefin, 5 taksiti süresinde ödediğini ancak, son taksit için herhangi bir ödeme yapmamış olduğunu varsayarsak; bu durumda, mükellefin yaptığı ödemeler, vadesi ve dönemi önce gelen borçlardan başlanarak her bir dönem itibarıyla mahsup edilecek, yapılan ödemeler bu şekilde mahsup edildikten sonra alacağın tamamen tahsil edilemediği dönemlerde yapılandırma hükmü ihlal edilmiş sayılacaktır. Bu takdirde kısmi ödeme olan döneme ilişkin vergiler için yapılmış ödemeler kadar madde hükmünden yararlanılacaktır. Mükellefin madde hükmünden yararlanacağı tutar bulunurken yapılandırılan borcun katsayı tatbik edilmemiş kısmı dikkate alınacaktır.

V- 6552, 6736 VE 7020 SAYILI YAPILANDIRMA KANUNLARINA İLİŞKİN HUSUSLAR

a) 6552, 6736 ve 7020 sayılı Kanunların ilgili hükümlerine göre yapılandırılan ve anılan Kanunlar kapsamında ödemeleri devam eden alacaklardan kalan taksitlerin tamamının;

- İlk taksit ödeme süresi içerisinde (01/10/2018 tarihine kadar) ödenmesi halinde kalan taksit toplamı içinde yer alan Yİ-ÜFE tutarlarının %90’ının, kalan tutarın sadece Yİ-ÜFE tutarından oluşması halinde ise alacağın sadece fer’i alacaktan ibaret olması hâlinde fer’i alacak yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın %50’sinin,

- İlk iki taksit ödeme süresi içerisinde (30/11/2018 tarihine kadar) ödenmesi halinde kalan taksit toplamı içinde yer alan Yİ-ÜFE tutarlarının %50’sinin, kalan tutarın sadece Yİ-ÜFE tutarından oluşması halinde fer’i alacak yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın %25’inin,

tahsilinden vazgeçilir. Bu takdirde, anılan Kanunlar kapsamında ödenen taksitler için yapılandırma hükümleri geçerli sayılır ve herhangi bir katsayı düzeltmesi yapılmaz, ödenmemiş taksitlere ilişkin kalan katsayı tutarlarının tahsilinden vazgeçilir.

b) 6552, 6736 ve 7020 sayılı Kanunların ilgili hükümlerine göre yapılandırılan ve bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla anılan Kanunlar kapsamında ödemeleri devam eden alacaklardan, bir takvim yılında iki veya daha az taksiti süresinde ödememe veya eksik ödeme hakkının kullanılması nedeniyle bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödenmeyen veya eksik ödenen taksit tutarlarının, son taksiti izleyen aydan ve ödeme süresi önce gelen taksitten başlamak üzere ikişer aylık dönemler (taksit ödemeleri aylık olan alacaklarda her ay) halinde, gecikilen her ay ve kesri için 6183 sayılı Kanunun 51. maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranında hesaplanacak geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi şartıyla anılan Kanunların hükümlerinden yararlanılmaya devam edilir. Bu hüküm kapsamında ödeme süresi uzatılan taksitlerden birinin ödenmemesi veya eksik ödenmesi halinde anılan Kanunların hükümlerinden yararlanma hakkı kaybedilir.

c) 6552, 6736 ve 7020 sayılı Kanunların ilgili hükümlerine göre yapılandırılan ve bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla anılan Kanunlar kapsamında ödemeleri devam eden alacaklar için söz konusu Kanunlardan yararlanma şartı olarak getirilen taksit ödeme süresince her bir takvim yılı itibarıyla cari yılda süresinde ödenmesi öngörülen tutarlara yönelik şartlar, 2018 yılı için bu Kanunun yayımı tarihinden takvim yılı sonuna kadar geçecek süre için yeniden başlatılır.

 

[1] http://www.gib.gov.tr// sites/default/files/fileadmin/mevzuatek/7143Teb/7143KanunTebTaslak.pdf

[2] http://www.gib.gov.tr// sites/default/files/fileadmin/mevzuatek/7143Teb/7143KanunTebTaslak.pdf

[3] http://www.gib.gov.tr// sites/default/files/fileadmin/mevzuatek/7143Teb/7143KanunTebTaslak.pdf


Yorumlar