Belediye Başkanının Harcamalarda İmza Yetkisi

  • Mevzuat Tarihi18.05.2019
  • KurumGazi SERT

Belediyelerde, belediye başkanlarının harcamalar karşısındaki durumunu değerlendiren yazı, Gazi Sert tarafından kaleme alınmıştır.

BELEDİYE BAŞKANININ HARCAMALARDA İMZA YETKİSİ

Gazi Sert[1]

MİARGEM Hukuk Danışmanı

1. Genel Olarak

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, kamu mali yönetimi sisteminde kamu kaynaklarının elde edilmesi ve bu kaynakların kullanılmasında belli görev ve yetkiler ile bu görev ve yetkileri kullanacak aktörler öngörmüştür.  Bu aktörler;

1) Üst Yönetici,

2) Harcama Yetkilisi,

3) Gerçekleştirme Görevlisi,

4) Muhasebe Yetkilisi.

Üst Yönetici; kamu idaresinin en üst yöneticisi olup, belediyelerde “Belediye Başkanı” üst yöneticidir.

Harcama yetkilisi; bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisidir. Büyükşehir belediyelerinde daire başkanları, büyükşehir dışındaki belediyelerde ise birim müdürleri, harcama yetkilisidir. Harcama yetkilisi, belediye bütçesinde birimine tahsis edilen ödeneği kullanmak ve harcama talimatı vermekle görevli ve yetkilidir.

Gerçekleştirme görevlisi; harcama talimatı üzerine işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürüten görevlilerdir.

Muhasebe yetkilisi; gelirlerin ve alacakların tahsili, giderlerin hak sahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm malî işlemlerin kayıtlarının yapılması ve raporlanması işlemlerini yürüten görevlidir.

2. Belediye Başkanının Üst Yöneticilik Görevi

5018 sayılı Kanuna göre, Belediye Başkanı üst yönetici sıfatıyla;

a) Belediyenin stratejik planının ve bütçelerinin kalkınma planına, yıllık programlara, kurumun stratejik plan ve performans hedefleri ile hizmet gereklerine uygun olarak hazırlanması ve uygulanmasından,

b) Sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden,

c) Malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve kanunlar ile Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden,

Belediye Meclisine karşı sorumludur. Belediye Başkanı, bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, malî hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirecektir.

3. Belediye Başkanının Harcama Yetkisi

5018 sayılı Kanunda harcama yetkisi, bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisine verilmiştir. Belediyeler açısından, Büyükşehir belediyelerinde daire başkanları, büyükşehir dışındaki belediyelerde ise birim müdürleri, harcama yetkisini kullanacaklardır. Ancak, 5018 sayılı Kanunun 31 inci maddesinin ikinci fıkrasında getirilen istisnai bir düzenleme ile, belli şartlarda üst yöneticilere (belediyelerde belediye başkanına) harcama yetkisi verilmiştir.

5018 sayılı Kanunun 31 inci maddesinin ikinci fıkrasında; teşkilât yapısı ve personel durumu gibi nedenlerle harcama yetkililerinin belirlenmesinde güçlük bulunan idareler ile bütçelerinde harcama birimleri sınıflandırılmayan idarelerde harcama yetkisinin, üst yönetici veya üst yöneticinin belirleyeceği kişiler tarafından; mahallî idarelerde İçişleri Bakanlığının, diğer idarelerde ise Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine yürütülebileceği, hükmü getirilmiştir.

Bu hükme istinaden, İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğünün 24.02.2006 tarih ve 2006/19 sayılı Genelgesinde de, üst yöneticilerin harcama yetkisi kullanacağı durumlara açıklık getirilmiştir. Söz konusu Genelgeye göre;

a) Bütçelerinin kurumsal sınıflandırmasında harcama birimleri kodlanmakla birlikte, nüfusu 10.000 (on bin) ve aşağı olan ilçe belediyelerinde harcama yetkisinin belediye başkanı,

b) Bütçelerinde harcama birimleri sınıflandırılmayan kasaba (belde) belediyelerinde harcama yetkisinin belediye başkanı,

c) Mahalli idare birliklerinde harcama yetkisinin birlik başkanı,

d) Üst yönetimin giderleri, kurumsal sınıflandırmada özel kalem olarak kodlanan, ancak özel kalem müdürlüğü kadrosu bulunmayan idarelerde “02-Özel Kalem” kurumsal kodundan yapılacak giderlerde harcama yetkisinin il özel idarelerinde vali, belediyelerde belediye başkanı,

e) 2006 yılında teşkilatlanma çalışmaları dolayısıyla bütçelerinde birim düzeyinde kurumsal kodlama yapılması gerektiği halde birim düzeyinde kurumsal kodlama yapılmamış olan il özel idarelerinde harcama yetkisinin genel sekreter,

f) Mali Hizmetler birim amirliği ve muhasebe yetkilisi görevleri aynı kişide birleşen mahalli idarelerde, 5018 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesi gereğince, harcama yetkilisi ile muhasebe yetkilisi görevleri aynı kişide birleşemeyeceğinden, mali hizmetler biriminin harcama yetkisi üst yönetici veya belirleyeceği kişi,

tarafından kullanılacak olup, yukarıda sayılanlar dışında harcama yetkisi, bütçe ile ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi (birim amiri) tarafından kullanılacaktır.

Buna göre, belediye başkanlarının harcama yetkisi;

Nüfusu 10.000 (on bin) ve aşağı olan ilçe belediyeleri ile kasaba belediyelerinde söz konusudur. Ayrıca, üst yönetimin giderleri, kurumsal sınıflandırmada özel kalem olarak kodlanan, ancak özel kalem müdürlüğü kadrosu bulunmayan belediyelerde “02-Özel Kalem” kurumsal kodundan yapılacak giderlerde harcama yetkisi belediye başkanı tarafından kullanılacaktır. Diğer bir ifade ile bu belediyelerde, belediye başkanları harcama belgelerine, harcama yetkilisi sıfatıyla imza atacaktır.

Diğer taraftan, özel kalem müdürlüğü kadrosu bulunmayan belediyelerde, belediye başkanının özel kalem giderlerine ilişkin harcama yetkisini belediye başkan yardımcısına devretmesi mümkündür.

Yukarıdaki istisnalar dışında, belediye başkanlarının harcama yetkisini kullanarak harcama belgelerine imza atmaları söz konusu değildir. Bütçe ile ödenek tahsis edilen birimlerde harcama yetkisi, birim amirleri (büyükşehir belediyelerinde daire başkanları, diğer belediyelerde birim müdürleri) tarafından kullanılacaktır.



[1] E. İçişleri Bakanlığı Başkontrolörü


İlgili Kanun:

Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu


Yorumlar