Belediye Meclisinde Hukuka Aykırı Gündem Önerileri

  • Mevzuat Tarihi18.04.2019
  • KurumHalil MEMİŞ

Belediye meclis toplantılarında meclis üyelerinin ek gündem maddesi önerilerinin, meclis başkanı olan belediye başkanı tarafından hukuka aykırı görülmesi halinde nasıl hareket edeceği son günlerin tartışmalarından olup, bu yazı bu konunun değerlendirilmesine ilişkindir.

BELEDİYE MECLİSİNDE HUKUKA AYKIRI GÜNDEM ÖNERİLERİ

Halil MEMİŞ[1]

MİARGEM Başkanı

1. Giriş

Bir mahalli idareler seçimlerini daha geride bıraktık. Her seçim dönemi, konjonktüre göre yeni gelişmeleri de beraberinde getiriyor. Günün şartlarına uygun olarak ta, ilk defa kamuoyunun gündemine giren bazı hususlar baş gösteriyor.

Bunlardan bir tanesi de, belediye meclis toplantılarında meclis üyelerinin ek gündem maddesi önerilerinin, meclis başkanı olan belediye başkanı tarafından nasıl değerlendirileceği hususudur.

Bilindiği ve 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 21 inci maddesinde de düzenlendiği üzere; belediye meclisinin gündemi belediye başkanı tarafından belirlenerek en az üç gün önceden üyelere bildirilir ve çeşitli yöntemlerle halka duyurulur.

2. Başkan ve Meclis Üyelerince Gündem Önerilmesi

Belediye başkanı tarafından düzenlenerek ilan edilen gündeme alınmayan ve sonradan zuhur eden konularla ilgili olarak ta, gerek belediye başkanı ve gerekse belediye meclis üyeleri gündeme alınmak üzere konu önerebilirler. Bu hususta, Kanunun anılan maddesi ve Belediye Meclisi Çalışma Yönetmeliğinin 8 inci maddesinde düzenlenmiştir.

Her ayın ilk toplantısında belediye başkanı ve meclis üyeleri belediyeye ait işlerle ilgili konuların gündeme alınmasını önerebilir. Öneri, toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla kabul edildiği takdirde gündeme alınır.

İmar konuları ile yıllık bütçe dışında kalan gündemdeki diğer konular ile üyelerin teklifleri; toplantıya katılanların salt çoğunluğunun kabulü hâlinde komisyonlara havale edilmeksizin belediye meclisince görüşülerek karara bağlanabilir.

3. Hukuka Aykırı Olduğu Düşünülen Önergeler veya Kararlar

Yukarıda da belirttiğimiz üzere; gerek 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 21 inci maddesi ve gerekse Belediye Çalışma Yönetmeliğinin 8 inci maddesi gereğince, her ayın ilk toplantısında belediye başkanı ve meclis üyeleri belediyeye ait işlerle ilgili konuların gündeme alınmasını önerebilir. Öneri, toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla kabul edildiği takdirde gündeme alınır.

Bu önergelerin hukuka aykırı olduğunun düşünülmesi durumunda, bu önergeler gündeme alınmalı mıdır? Bu önemli bir sorun alanı olarak önümüzde bulunmaktadır. 

Burada iki seçenek bulunmaktadır:

a) Gündeme alınmaması, diğer bir ifade ile gündeme alınıp alınmaması hususu oya sunulmadan gündeme alınmadığının, Belediye Başkanınca beyan edilerek gündeme alınma talebinin reddedilmesi.

b) Gündeme alınmasını oylatarak, gündeme alınması kararlaştırılıp, karara bağlanması halinde, buna karşılık Kanunun tanıdığı yetkilerin başkan tarafından kullanılması.

5393 sayılı Kanunun 23 üncü maddesinde yer alan "Belediye başkanı, hukuka aykırı gördüğü meclis kararlarını, gerekçesini de belirterek yeniden görüşülmek üzere beş gün içinde  meclise iade edebilir." şeklindeki hüküm dolayısıyla, Kanun koyucunun prensip olarak belediye meclisinin hukuka aykırı karar verebileceğini öngördüğü anlaşılmaktadır.

Bu nedenle kanaatimizce; meclis üyelerinden önerilen gündem maddelerinden hukuka aykırı olduğu düşünülen gündem maddelerinin, Belediye Başkanı tarafından neden hukuka aykırı olduğunun açık bir şekilde meclise ifade edilerek, kendi oyunun da gündeme alınmaması yönünde olduğunu da ifade ederek, gündeme alınıp alınmamasının oylanmasını istemelidir. Buna rağmen önerilen gündem konusunun gündeme alınmasına karar verilirse, meclisten reddedilmesini istemeli ve o yönde oy kullanmalıdır.

Buna rağmen kabul edilen önerge ile ilgili olarak, Kanunun 23 üncü maddesine öngörülen tekrar görüşülmek üzere meclise geri gönderme hak ve yetkisi, hatta mecburiyeti değerlendirilmelidir.

Geri göndermeye rağmen belediye meclisi bu önergeyi ikinci kez kabul eder, kararında ısrar ederse bu durumda belediye başkanı karara karşı yargı yoluna başvurabilir.

Diğer bir ihtimal olan, önerinin gündeme alınıp alınmamasının oylanmasını yaptırmadan başkan tarafından reddedilerek gündeme alınmamanın, Kanunun 23 üncü maddesinin ihlali şeklinde de yorumlanma ihtimalini ve sonuçlarını göz ardı etmemek gerekmektedir.



[1] İçişleri Bakanlığı E. Başkontrolörü | E. Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri | E. Belediye Birliği Genel Sekreteri | Sosyal Medya (Facebook, İnstagram, Twitter, Linkedin): @HalilMemisTR


İlgili Kanun:

Belediye Kanunu


Yorumlar