Belediyelerde Personel Alımında Uygulanan Personel Gider Oranları

  • Mevzuat Tarihi17.01.2020
  • KurumHalil MEMİŞ

Bu makale, belediyelerde personel alımlarında dikkate alınan personel gider oranlarında yaşanan tereddütleri gidermek amacıyla kaleme alınmıştır.

BELEDİYELERDE PERSONEL ALIMINDA UYGULANAN PERSONEL GİDER ORANLARI

Halil MEMİŞ 

1. Giriş

Yazımızın konusu, başlığından da anlaşılacağı üzere belediyelerdeki personel alımlarında uygulanacak personel gider oranlarına ilişkindir.

Yazımızın başlığını gören okuyucularımızın, konunun güncel olmaması nedeniyle, ilgilerini çekmeyeceğini düşünüyorum.

Ancak ne yazık ki, mahalli idarelerde uygulanan personel rejimi nedeniyle sonradan yürürlüğe giren, önceki uygulama veya düzenlemelerle hiçbir ilgisi bulunmayan, sırf niteliği gereği benzeşen konularda, önceki düzenlemelerin artık hükmünün kalmadığı gibi bir düşünce oluşabiliyor. 

Bu nedenle, bu yazımızda, belediyelerde statülere göre personel alımında uygulanan oranlar üzerinde duracağız ve yanlış anlaşılmanın nerede kendini gösterdiğini ifade ile doğruyu aktarmaya çalışacağız.

2. Yazımız Kapsamında Kastettiğimiz Statüler

Yazımızın konusu itibariyle bahis konusu ettiğimiz statüler şunlardır:

- Belediye bünyesinde çalışan memur, sözleşmeli personel, sürekli (kadrolu-daimi) işçi, geçici işçi. 

- Personel Şirketleri (İnsan Kaynakları) şirketleri üzerinden çalıştırılan hizmet alımı işçiler.(Doğrudan hizmetalımı şirket işçisi olarak anılacaktır.)

Yazımızda, belediyeye personel giderleri hesabı veya oranından veya personel alımından bahsettiğimizde, anlaşılması gereken belediye memurları, belediyeye 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 49 uncu maddesi kapsamında sözleşmeli personel, belediye sürekli işçi kadrolarındaki daimi (kadrolu) işçiler ve belediye meclisinin 5620 sayılı Kanunun 3 üncü maddesine göre alacağı vizeye istinaden çalıştırılacak geçici işçiler anlaşılmalıdır. 

Yazımızda, belediye şirket işçisi, belediye şirketlerine işçi alımında personel gider hesabından veya şirketlere işçi alımından bahsettiğimizde, anlaşılması gereken 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 20 inci maddesi kapsamındaki şirketlerde çalıştırılacak doğrudan hizmet alımı işçileri anlaşılmalıdır.

Yaptığımız bu ayırımdan da anlaşılacağı üzere, belediyelere veya şirketlere personel alımındaki değişkenler de farklılık göstermektedir. Bu değişkenlerin gösterdiği farklılık, esas itibariyle bu alımların dayandığı hukuki metinlerden kaynaklanmaktadır.

3. Personel Alımındaki Oranların Hukuki Dayanakları ve Oranların Hesabı

Bu yazımızın kaleme alınma sebebi; 696 sayılı KHK ile mahalli idarelerdeki taşeron (altişveren) işçilerinin belediye şirketlerine geçirilmesinden sonra yürürlüğe konan “İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar”da öngörülen oransal sınırlamaya ilişkin düzenlemenin, artık 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 49 uncu maddesindeki düzenlemeyi yürürlükten kaldırdığı ve/veya hükümsüz bıraktığı algısıyla, belediyelerde her türlü personel alımının artık bu usul ve esaslarda düzenlenen hükümde yer alan değişkenler üzerinden hesaplanacağı yorumlarından kaynaklanmaktadır.

Küçük birkaç soruyu, takdirinize sunarak yazımıza devam etmek istiyorum: 

1. “Siz bir Kanun hükmünün, bir Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlükten kaldırıldığını duydunuz mu?”

2. “Siz hiç, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nda öngörülen personel gider oranının uygulanmayacağına dair bir hukuki düzenlemeye rastladınız mı?”

Ve bir hatırlatma: Kanun hükümleri, ya yeni bir Kanunla yürürlükten kaldırılır, değiştirilir veya Anayasa Mahkemesince iptal edilmesiyle yürürlükten kalkar.

Buradan hareketle özet olarak şunu ifade edebiliriz: 

Belediyeler açısından, personel alımı ile ilgili iki çeşit personel gider oranı mevcuttur. 

Bunlardan biri, belediye bünyesine alınacak personel (Belediye bünyesinde çalışan memur, sözleşmeli personel, sürekli (kadrolu-daimi) işçi, geçici işçi) için hesaplanacak personel giderleri;

Diğeri ise, belediye personel şirketlerine alınacak hizmet alımı işçiler için hesaplanarak personel giderleri.

Birincisindeki hesaplama için, 5393 sayılı Belediye Kanununun 49 uncu maddesine göre,

İkincisindeki hesaplama için ise, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 20 nci maddesine istinaden 09/04/2018 tarih ve 11608 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla kabul edilen İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslara göre yapılacaktır.

Kısaca; 375 sayılı KHK’nın ek 20 nci maddesine dayanılarak belirlenen usul ve esaslar, 49 uncu maddeyi yürürlükten kaldırmamıştır.

İlgili Makalelerim:

Belediyelerde Personel Alımlarında, Personel Gider Oranının Hesaplanması 

Mahalli İdare Şirketlerine İşçi Alımında Personel Gider Oranının Hesaplanması


İlgili Kanun:

Belediye Kanunu


Yorumlar