Doğrudan Temin Alımlarında Fiyat Farkı Verilip Verilemeyeceği

  • Mevzuat Tarihi10.03.2021
  • KurumMustafa Akdaş

Bu değerlendirme, Doğrudan Temin Yöntemi ile yapılan alımlara ilişkin olarak düzenlenen sözleşmeler uyarınca, bu sözleşmelerde fiyat farkı ödenip ödenemeyeceğine ilişkindir.

Doğrudan Temin Alımlarında Fiyat Farkı Verilip Verilemeyeceği

Mustafa AKDAŞ

İçişleri Bakanlığı Kontrolörü

Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Fiyat Farkı Verilebilmesi” başlıklı 8’inci maddesinde; “Sözleşme türlerine göre fiyat farkı verilebilmesine ilişkin esas ve usulleri tespite Kamu İhale Kurumunun teklifi üzerine Cumhurbaşkanı yetkilidir. Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.” Hükmüne yer verilmiştir. 

Aynı maddenin devamında “4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca ihale edilen işlerde, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 2’nci maddesinde asıl işveren-alt işveren ilişkisi çerçevesinde alt işveren tarafından münhasıran bu Kanun kapsamına giren kamu kurum ve kuruluşlarına ait işyerlerinde çalıştırılan işçileri kapsayacak olan toplu iş sözleşmeleri; alt işverenin yetkilendirmesi kaydıyla merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin üyesi bulunduğu kamu işveren sendikalarından birisi tarafından 18/10/2012 tarihli ve 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu hükümlerine göre yürütülür ve sonuçlandırılır. Toplu iş sözleşmesinin kamu işveren sendikası tarafından bu fıkraya göre sonuçlandırılması hâlinde, belirlenen ücret ve sosyal haklardan kaynaklanan bedel artışı kadar idarece fiyat farkı ödenir. Kamu işveren sendikası tarafından yürütülmeyen ve sonuçlandırılmayan toplu iş sözleşmeleri için fiyat farkı ödenemez, 4857 sayılı Kanunun 2’nci maddesinin yedinci fıkrası esas alınarak asıl işveren sıfatından dolayı ücret farkına hükmedilemez ve asıl işveren sıfatıyla sorumluluk yüklenemez. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin esas ve usuller, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle Maliye Bakanlığınca belirlenir.

Ayrıca 22/9/2012 tarihinden önce 4734 sayılı Kanuna göre ihalesi yapılan ve ihale dokümanında fiyat farkı hesaplanabilmesine ilişkin hüküm bulunan yapım işleri ihalelerinde, yaklaşık maliyetin yarısından fazlasını akaryakıt giderinin oluşturduğu ve bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla fesih veya tasfiye edilmeksizin geçici kabulü yapılmış işler ile devam eden işlerin, 22/9/2012 tarihinden sonra gerçekleştirilen kısımlarında kullanılan akaryakıta ilişkin olarak özel tüketim vergisinde gerçekleşen artış nedeniyle fiyat farkı hesaplanmasında 3l/8/20l3 tarihli ve 28751 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2013/5217 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı hükümleri uygulanır.” İfadelerine yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Madde 22, Doğrudan Temine İlişkin Açıklamalar/22.1.1.3, Genel Olarak” başlıklı ayrımında da aynen “… Bu madde kapsamında alımı yapılacak malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın bir sözleşmeye bağlanması zorunlu olup bir defada yapılacak alımlarda sözleşme yapılması idarelerin takdirindedir. Buna karşılık 22’nci maddenin (c) bendi kapsamında yapılan alımlarda ise madde metninde belirtildiği üzere sözleşme yapılması zorunludur.” İfadesine yer verilmiştir. Dolayısıyla, bazı haller haricinde, Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesi kapsamında yapılan alımlara ilişin olarak sözleşme yapılması idarelerin takdirindedir.

Doğrudan Temin Yöntemi ile yapılan alımlara ilişkin olarak düzenlenen sözleşmeler, ne ihale sonucu 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 7’nci maddesindeki hususları içerecek şekilde düzenlenmiş bir sözleşme ne de fiyat farkına ilişkin temel hükümlerin yer aldığı aynı kanun kapsamında düzenlenmiş bir sözleşmedir. Dolayısıyla, bu türden sözleşmelere fiyat farkı ödeneceğine dair hüküm konulsa dahi yukarıdaki mevzuat hükümleri uyarınca fiyat farkı ödenmesi mümkün değildir. 

Fiyat farkının ödenebilmesi için;

- Bir ihalenin mevcut olması,

- İhale sonucu olarak Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu hükümlerine göre düzenlenmiş bir sözleşme,

- Bu sözleşmede fiyat farkının ödeneceğine dair hüküm

Bulunması gerekir.

Sonuç olarak, Doğrudan Temin Yöntemi 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda bir ihale usulü olarak yer almadığından Doğrudan Temin Yöntemi ile yapılan alımlara ilişkin olarak düzenlenen sözleşmeler uyarınca, bu sözleşmelerde fiyat farkı ödeneceğine dair hüküm bulunsa dahi, fiyat farkı ödenmesi mümkün değildir.

Kaynak:

4735 Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu

Kamu İhale Genel Tebliği


İlgili Kanun:

Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu


Yorumlar