Doğrudan Temin Yoluyla İhtiyaçlar Alınırken Kişi ya da Firmanın İhalelere Yasaklılık Teyidinin Yapılıp Yapılmayacağı

  • Mevzuat Tarihi15.01.2021
  • KurumMustafa Akdaş

Bu değerlendirme 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesine göre alım yapılan firma ve kişilerin yasaklılık teyitlerinin yapılıp yapılmayacağına ilişkindir.

Doğrudan Temin Yoluyla İhtiyaçlar Alınırken Kişi ya da Firmanın İhalelere Yasaklılık Teyidinin Yapılıp Yapılmayacağı

Mustafa AKDAŞ

İçişleri Bakanlığı Kontrolörü

1. Giriş 

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22/d maddesi gereğince idareler bazı durumlarda ihtiyaçları için ilân yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temin usulü ile alımlarını gerçekleştirir. Bu durumda ihtiyaçlarımızı aldığımız firma ve kişilerin yasaklı olup olmadıklarını kontrol edecek miyiz?

2. Değerlendirme

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun ‘Tanımlar' başlıklı 4'üncü maddesine göre; “İhale: Bu Kanunda yazılı usul ve şartlarla mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin istekliler arasından seçilecek birisi üzerine bırakıldığını gösteren ve ihale yetkilisinin onayını müteakip sözleşmenin imzalanması ile tamamlanan işlemleri” ifade etmektedir. 

Aynı maddenin devamında doğrudan teminin tanımı şu şekilde yapılmıştır; “Bu Kanunda belirtilen hallerde ihtiyaçların, idare tarafından davet edilen isteklilerle teknik şartların ve fiyatın görüşülerek doğrudan temin edilebildiği usulü” . Yine aynı Kanunun 18 inci maddesinde ihale usulleri sayılmıştır; “açık ihale usulü, belli istekliler arasında ihale usulü ve pazarlık usulü.” Buna göre Kanun hükmüne baktığımızda doğrudan teminin bir ihale usulü olmadığı anlaşılmaktadır.

Yazımızın konusuna dönersek doğrudan temin ile ihtiyaçlarımızı alırken veya yaptırırken ilgili kişi ve firmanın yasaklılık durumlarına bakılacak mıdır?

4734 sayılı Kanunun 22’nci maddesinde;

“Aşağıda belirtilen hallerde ihtiyaçların ilân yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temini usulüne başvurulabilir:

a) İhtiyacın sadece gerçek veya tüzel tek kişi tarafından karşılanabileceğinin tespit edilmesi.

b) Sadece gerçek veya tüzel tek kişinin ihtiyaç ile ilgili özel bir hakka sahip olması.  

c) Mevcut mal, ekipman, teknoloji veya hizmetlerle uyumun ve standardizasyonun sağlanması için zorunlu olan mal ve hizmetlerin, asıl sözleşmeye dayalı olarak düzenlenecek ve toplam süreleri üç yılı geçmeyecek sözleşmelerle ilk alım yapılan gerçek veya tüzel kişiden alınması.

d) Büyükşehir belediyesi sınırları dahilinde bulunan idarelerin 2020 yılı itibariyle 97.008 TL, diğer idarelerin 32.316 Türk Lirasını aşmayan ihtiyaçları ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlar.

e) İdarelerin ihtiyacına uygun taşınmaz mal alımı veya kiralanması.

…” 

Doğrudan temin yöntemi ile alım yapılmadan evvel yüklenici firma veya kişi hakkında yasaklılık teyidinin yapılıp yapılmayacağı hususunda 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nda açık bir düzenleme bulunmamaktadır. Ancak Kamu İhale Genel Tebliği'nin ‘Teyit işlemleri' başlığı altında yer alan 30.5.4 sayılı hükmüne göre; “4734 sayılı Kanunun 22'nci maddesi uyarınca doğrudan temin yoluyla alım yapılması halinde alım yapılacak kişi ya da firmanın ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığı teyit ettirilmeyecektir. Ancak, anılan Kanunun 22'nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen parasal limit dahilinde yapılan alımlarda, alım yapılacak gerçek veya tüzel kişinin Kurumun internet sayfasındaki yasaklılar listesinde bulunup bulunmadığının kontrol edilmesi ve yasaklı olduğunun belirlenmesi durumunda, söz konusu kişiden alım yapılmaması gerekmektedir.”

3. Sonuç

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesine göre doğrudan temin ile alım yapıldığı takdirde, kural olarak alım yapılacak kişi hakkında yasaklılık teyidi yaptırılmamaktadır. Bunun istisnası, Kamu İhale Kanunu’nun madde 22/1-d ile düzenlenen büyükşehir belediye sınırları dahilinde yapılan alımlardır. İlgili (d) bendi uyarınca alım yapıldığı takdirde de yasaklılık teyidi, yasaklılar listesinde bulunup bulunmadığının kontrol edilmesi ve yasaklı olduğunun Kamu İhale Kurumu veya Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) üzerinden belirlenmesi durumunda alımın yapılmaması gerekmektedir.


İlgili Kanun:

Kamu İhale Kanunu


Yorumlar