Esnek Çalışma Belediyelerde Nasıl Uygulanacak (COVID-19 İçin Yeni Önlem: Kamu Kurumlarında Esnek Çalışma)

  • Mevzuat Tarihi23.03.2020
  • KurumHalil MEMİŞ

Resmi Gazete’nin 22 Mart tarihli Mükerrer sayısında yayınlanan Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile kamu kurumlarında esnek çalışma dönemine geçildi.

Esnek Çalışma Belediyelerde Nasıl Uygulanacak

(COVID-19 İçin Yeni Önlem: Kamu Kurumlarında Esnek Çalışma)

 Halil MEMİŞ[1]

MİARGEM başkanı

1. Kapsam

Resmi Gazete’nin 22 Mart tarihli Mükerrer sayısında yayınlanan Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile kamu kurumlarında esnek çalışma dönemine geçildi.

COVID-19 salgınının ülkemizde yayılımının en aza indirilmesi amacıyla, bu salgınla mücadeleyi ve salgının etkilerinin azaltılmasına yönelik faaliyetleri zafiyete uğratmayacak ve kamu hizmetlerini aksatmayacak şekilde, ihtiyacı karşılayacak kadar asgari sayıda personelin bulundurulması şartıyla esnek çalışma sistemi öngörüldü.

Buna göre; çalıştırılma biçimine bakılmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlara uzaktan çalışma, dönüşümlü çalışma gibi esnek çalışma yöntemleri uygulanabilir. Bundan kasıt, hangi pozisyonda ve statüde olursa olsun, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan memur, sözleşmeli personel ve işçiler için bu uygulama geçerli olacaktır.

2. Esnek çalışma Şekilleri ve Bunun Nasıl Belirleneceği

Belediyelerde; esnek çalışmanın usul ve esasları belediye başkanı tarafından belirlenecektir.[2] Belediye başkanları bu belirleme yetkisini devredebilirler. Bu devrin, büyükşehir belediyelerinde Genel Sekreter, diğer belediyelerde varsa Başkan Yardımcılarından birine (tercihan idari birimlerin bağlı olduğu) yapılmasında ve koordinasyon yetkisinin ona verilmesinde fayda vardır.

Yayınlanan genelge ile iki türlü çalışma şekli öngörülmüştür:

1. Uzaktan çalışma.

2. Dönüşümlü çalışma.

Uzaktan çalışma, niteliği itibariyle evden de yürütülebilecek işler açısından uygulanabilecek bir çalışma biçimidir. Bunun, uygulanma alanı, belediyelerin yürüttüğü çalışmalara göre değişiklik arz edebilir, ancak sınırlı olduğunu söylemek durumundayız. Uzaktan çalışma şeklinde yapılabilecek çalışmalara; belediyelerin grafik tasarım işlemleri, raporlama işlemleri, vatandaşla irtibatlı olmayan ve görevler itibariyle rutin olabilecek işlemler gösterilebilir. Bunların neler olabileceğine ve hangi şartlarda çalışmaların bu kapsamda yürütülebileceği, belirlenecek usul ve esaslarla ortaya konacaktır.

Dönüşümlü çalışma ise tüm çalışanlar açısından geçerli olabilecek bir çalışma sistemi olarak görülmelidir. Buna göre, vatandaş taleplerinin karşılanması ve zamanlı işlemlerin gecikmemesini sağlayacak bir planlama ile belediyeler, çalışanlarını dönüşümlü çalıştırabilirler. Bir nevi vardiya sistemi de diyebileceğimiz bu çalışma düzeninde, dönüşüm periyotlarının süresinin ne olacağına karar vermek gerekmektedir. Kanaatimizce, dönüşüm süreleri belirlenirken, hastalığın etkileri de dikkate alınarak bir çalışma yapılmalı, sağlık teşkilatının önerilerine de kulak verilmelidir. Dönüşümlü olarak günlük periyotlar belirlenebileceği gibi, haftalık, iki haftalık periyotlar da belirlenebilir. Bu konuda takdir tamamen idarelere aittir. İdareler bu takdiri kullanırken, salgının niteliği, hastalığın seyri ve etkileri, idarenin iş yükü ve çalışan sayısını dikkate almalıdır.

3. Esnek Çalışma Sistemine Dahil Edilenlerin Hakları

Dönüşümlü çalışanlar fiilen göreve gelmedikleri süre zarfında idari izinli sayılır.

Bu kapsamda, esnek çalışma yöntemlerinden faydalanan çalışanlar ile idari izinli sayılanlar bu sürede istihdamlarına esas görevlerini fiilen yerine getirmiş sayılırlar. 

Uzaktan veya dönüşümlü çalışanlar ile görev yerinde çalışanlar hizmetin yürütülme sorumluluğu açısından eşittir. Yani, hepsi fiilen göreve devam ediyormuş gibi sorumludurlar. Bir kişinin evinden yani uzaktan çalışıyor olması, o kişinin kamu görevinden kaynaklanan sorumluluklarını ortadan kaldırmaz. İşin yürütülmesi, mesai saatleri içerisinde idarenin kendisine ulaşabilmesi, verilen işin zamanında bitirilmesi vb hususlara riayet etmeli ve kurumun hiyerarşik emir komuta zincirine tabi olarak işlerini yürütmelidirler. 

Bu işler yürütülürken, herhangi bir kusur, ihmal veya kasıt vukuunda sorumluluk aynı şekilde normal çalışanlar gibi söz konusu olacaktır.

Uzaktan veya dönüşümlü çalışanlar ile idari izinli sayılanların[3] mali ve sosyal hak ve yardımları ile diğer özlük hakları saklıdır. Yani, kendilerine esnek çalışma uygulananların, sırf bundan dolayı mali ve sosyal hakları ile diğer özlük haklarında bir değişiklik olmayacaktır.

4. Görev Mahallinden Ayrılma ve Geri Çağrılma

İdari izinliler, uzaktan veya dönüşümlü çalışanların görev mahallerinden ayrılmaları amirlerinin iznine tabidir. Bu izin olmadan görev mahallerinden ayrılamazlar. 

Bunun yanında bunlardan kurum bünyesinde hizmetine ihtiyaç duyulanlar çağrıldıkları anda görevine dönmek zorundadır.

Daha açık bir ifade ile uzaktan çalışanlarla, dönüşümlü çalıştıkları için idari izinli olanlar, hizmet gerekleri doğrultusunda amirleri tarafından göreve, yani kuruma, çağrıldıklarında idari izinli olmalarına veya evden çalışıyor olmalarına bakılmaksızın bu çağrıya uyarak görev yerlerine (görevlerine) dönmek zorundadırlar.

5. Daha Önce İdari İzinli Olanların Durumu

Daha önce, COVİD-19 kapsamında idari izinli sayılanlar, yeni bir karar verilinceye kadar idari izinli sayılmaya devam edecekler; yılık veya mazeret izni kullanabilecekleri belirtilen çalışanlar, yukarıda belirleneceği ifade edilen usul ve esaslar dahilinde idari izinli sayılabileceklerdir.

Genelge: COVID-19 Kapsamında Kamu Çalışanlarına Yönelik İlave Tedbirler


[1] İçişleri Bakanlığı E. Başkontrolörü / Manisa Büyükşehir Belediyesi E. Genel Sekreteri

[2] Çalıştırılma biçimine bakılmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlara uzaktan çalışma, dönüşümlü çalışma gibi esnek çalışma yöntemleri uygulanabilir. Buna dair usul ve esaslar Cumhurbaşkanlığı, bağlı, ilgili ve ilişkili kurum ve kuruluşları için üst yönetici; bakanlıklar, bağlı, ilgili ve ilişkili kurum ve kuruluşları için bakan; taşra teşkilatları (bakanlıklarca belirlenmemiş ise) ile mahalli idareler, bağlı kuruluşları ile mahalli idare birlikleri için ilgisine göre vali veya belediye başkanı; diğer kamu kurum ve kuruluşları için üst yönetici tarafından belirlenir. Bu belirleme yetkisi devredilebilir.

[3] Daha önce, 65 yaş üstü ve kronik rahatsızlıkları nedeniyle idari izinli sayılanlar.


İlgili Kanun:

Devlet Memurları Kanunu


Yorumlar