İhale Yapılıp Yapılmamasına ve Uygulanacak İhale Usulüne Karar Vermeye Yetkili Belediye Organı (2886 Sayılı Kanun Özelinde)

  • Mevzuat Tarihi30.10.2020
  • KurumHüseyin Eren HERSAN

UYARI: Makale’nin tamamına, sitemize üye girişi yaptıktan sonra ulaşabilirsiniz. Siteye üye değilseniz, lütfen ÜYE OL butonuna tıklayarak üye olunuz. Üyelik esnasında, girilen bilgilerin şüpheli olması halinde, üyeliğiniz silinecektir.

İHALE YAPILIP YAPILMAMASINA VE UYGULANACAK İHALE USULÜNE KARAR VERMEYE YETKİLİ BELEDİYE ORGANI

(2886 Sayılı Kanun Özelinde)

Hüseyin Eren HERSAN

İçişleri Bakanlığı Kontrolörü

1. Giriş

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı üçüncü maddesinde belediye meclisi, belediye encümeni ve belediye başkanının belediyenin organları olduğu, aynı Kanunun sırasıyla 18, 34 ve 38. Maddelerinde de bu organların görev ve yetkileri sayılmıştır.

Belediye meclisi, belediye encümeni ve belediye başkanına 5393 sayılı Belediye Kanunu dışında farklı mevzuat hükümleri ile de çeşitli görev ve yetkiler verilmiştir.

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu bu düzenlemelerden en yaygın olarak karşımıza çıkanlardan biridir.

31/12/2005 tarihinden itibaren yürürlükten kalkan 1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanununda ita amiri “Devlet hizmetlerine ilişkin giderlerin geçici ya da kesin olarak ödenmesi hakkında saymanlara yazılı emir ve izin verenlere ita amiri denir” şeklinde tanımlanmıştı.

1050 sayılı Kanunun yürürlükten kalkması ile birlikte ita amirliği ve sayman kavramı ortadan kalkmış ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanununda tanımlanan ihale yetkilisinin kim olacağı hususunda tereddüt oluşmuştur.

2. Değerlendirme

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Harcama yetkilisi” başlıklı 63 üncü maddesine göre; belediyelerde harcama yetkilisinin, belediye bütçesiyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi olduğu, belediye başkanlarının artık harcama yetkilisi olmadıkları, bu manada ödenek tahsis edilen daire başkanı ya da müdürlerin bu yetkiyi kullandıkları, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun uygulanması veya doğrudan temin suretiyle harcamaların yapılması yönünden bu konuda çok büyük problemlerin yaşanmadığını söyleyebiliriz.

Ancak 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamında yapılacak iş ve işlemler konusunda yukarıda bahsedildiği üzere çeşitli tereddütler veya “sorumluluğu paylaşmak/genele yaymak” maksadıyla yapılan hatalı uygulamalar karşımıza çıkmaktadır.

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 3 üncü maddesinde, bu kanunda yazılı işleri (harcama dışında) yaptırmaya ve ihaleye idarelerin ita amirlerinin yetkili olduğu hükmü bulunmaktadır.

Yine aynı Kanun’un “İhale komisyonları” başlıklı 13 üncü maddesinde de “İl özel idarelerine ait ihaleler, il daimi encümenince, belediyelere ait ihaleler belediye encümenince bu Kanun hükümlerine güre yürütülür.” Denilerek belediye encümenin ihale komisyonu olarak görev alacağı açıklanmıştır. Belediye Kanunu’nun 38 inci maddesine göre belediye encümenine başkanlık etmek görevi belediye başkanına verilmiş olduğu için ayrıca ita amirliği tanımının düzenlendiği 1050 sayılı Kanun yürürlükten kalkmış olmakla birlikte, üst yöneticilerin ihale yetkilisi sıfatını kaldıran veya başka kişiye veren bir düzenleme olmadığı göz önünde bulundurulduğunda, 2886 sayılı Devlet İhale Kanununa tabi işlerin ihalesinde belediyelerin üst yöneticileri yani “belediye başkanı” ihale yetkilisi sıfatını kullanmalıdır.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 18/e maddesinde belediye taşınmazlarının üç yıldan fazla kiralanmasına belediye meclisinin karar vermesi ve aynı Kanun’un 34/g maddesinde hem bu kararın uygulanması, hem de belediye taşınmazlarının üç yılı geçmemek üzere kiralanmasına belediye encümeninin karar vereceği hükme bağlanmış ise de, bu görev ve yetki ihale yapılmasıyla ilgili olmayıp kira süresine ilişkin bir izin niteliğindedir.

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 11 inci maddesine göre; ihalesi yapılacak her iş için bir onay belgesi hazırlanması, onay belgesinde ihale konusu olan işin nevi, niteliği, miktarı, varsa proje numarası, tahmin edilen bedeli, kullanılabilir ödenek tutarı, avans ve fiyat farkı verilecekse şartları, ihalede uygulanacak usul, yapılacaksa ilanın şekli ve adedi, alınacaksa geçici teminat miktarının belirtilmesi, onay belgesinde ayrıca, şartname ve eklerinin bir bedel karşılığında verilip verilmeyeceğinin, bedel karşılığı verilecekse bedelinin ne olacağının gösterilmesi gerekir. Dolayısıyla uygulanacak ihale usulü onay belgesinde bellidir.

Bu durumda 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamında ihale yapılmasına ve yapılacak ihale usulüne karar verecek mercii de belediye başkanıdır.

3. Sonuç

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 13 üncü maddesi hükmüne göre, il özel idareleri ve belediyelerde encümenlerin ihale komisyonu olarak görev yaptıkları, bu komisyonların başkanlarının da bu idarelerin üst yöneticileri olduğu dikkate alındığında ve ayrıca ita amirliği tanımının düzenlendiği 1050 sayılı Kanun yürürlükten kalkmış olmakla birlikte, üst yöneticilerin ihale yetkilisi sıfatını kaldıran veya başka kişiye veren bir düzenleme olmadığından dolayı, 2886 sayılı Devlet İhale Kanununa tabi işlerin ihalesinde, belediye statüsü (büyükşehir, il, ilçe, belde) ve nüfusu fark etmeksizin,belediyelerin üst yöneticileri (belediye başkanı) ihale yetkilisi sıfatını kullanacaklar, bu kapsamda ihale yapılıp yapılmamasına ve yapılacak ihale usulüne belediye başkanı, meclis (3 yıldan fazla kiraya verme kararları hariç) ya da encümen kararı olmaksızın tek başına karar verecektir.


İlgili Kanun:

Devlet İhale Kanunu


Yorumlar