Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinde Çevreci Değişiklik

  • Mevzuat Tarihi24.01.2021
  • KurumHüseyin Eren HERSAN

Bu değerlendirmede 23 Ocak 2021 tarih ve 31373 sayılı Resmi Gazete ’de yayımlanarak yayımı tarihinde yürürlüğe giren, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelikte yer alan “yağmur suyu hasadı” konusu ele alınmıştır.

PLANLI ALANLAR İMAR YÖNETMELİĞİNDE ÇEVRECİ DEĞİŞİKLİK

Eren HERSAN

İçişleri Bakanlığı Kontrolörü

Giriş

Ülkemizde yağışsız geçen aylar ve özellikle son dönemlerde baraj göllerinden yansıyan korkutucu görüntüler kuraklık konusunu gündemin üst sıralarına taşıdı.

Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan meteorolojik kuraklık haritalarının yanı sıra NASA da Ulusal Kuraklık Azaltma Merkezi, Yerçekimi Kurtarma ve İklim Deneyi İzleme uydu ölçümleriyle, Türkiye'nin kuraklık haritalarını yayımladı. Yağışların mevsim ortalamasının altında olduğuna dikkat çekilen haritalarla, Türkiye'nin çoğu bölgesinin şiddetli kuraklık yaşadığı vurgulandı. Birçok basın yayın kuruluşunda ve sosyal medyada yer alan kuraklık haritalarında da yaşanan sıkıntının boyutu net bir şekilde fark edilebiliyor. Şiddetli kuraklık görülen Türkiye'de yağışların, 1981-2010 ortalamasından yüzde 48 daha düşük olduğu yapılan açıklamalar arasında yer alan verilerden en çarpıcı olanı. NASA'dan yapılan açıklamada, ülkenin en kalabalık şehri olan İstanbul civarındaki çok sayıda rezervuarın, 15 yılın en düşük su depolama seviyelerine ulaştığı, koşullar böyle devam ederse mahsul üretiminin tehdit altında olabileceği uyarısı dahi yapıldı.

Hal böyle olunca yıllardır artarak devam eden iklim değişiklikleri konusunda kamusal tedbirler almak bir zaruret halini almıştır.

Değerlendirme ve Sonuç

Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 57 nci maddesinin 7 nci fıkrasına eklenen “a) 2000 m²’den büyük parsellerde yapılacak yapılarda mekanik tesisat projesine; çatı yüzeyi yağmur sularının, tabii zemin altında tesis edilecek yağmursuyu toplama tankında toplanması, gerekmesi halinde filtre edilerek yeniden kullanılması amacıyla yağmursuyu toplama sistemi projesi de eklenir. İlgili idarelerce daha küçük parsellere ilişkin de zorunluluk getirilebilir. Yağmursuyu toplama tankı, parselin yan, arka veya parsel sınırına 3 m. den fazla yaklaşmamak kaydı ile ön bahçe zemini altında konumlandırılır. Toplama tankı tahliye hattı varsa yağmursuyu şebekesine bağlanır, atık su şebekesine bağlanamaz.” hükmü ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı doğal su kaynaklarımızın korunması için önemli bir düzenlemeyi hayata geçirmiş oldu.

Bu düzenleme ile 2000 m²'nin üzerindeki parsellere yapılacak binalarda yağmur suyu toplama sistemini zorunlu hale gelmiş oldu. 2000 m²’den küçük parsellerde inşa edilecek yapılarda ise belediyelere yağmur suyu toplama sistemini zorunlu kılıp kılmama konusunda takdir yetkisi verilmiştir.

2000 m²’den küçük parsellere ilişkin takdir yetkisinin plan notlarına işlenerek, genel düzenleyici bir işlem olarak hayata geçirilmesi en doğrusu olacaktır. Bu durumda yetki belediye meclislerindedir.

Yağmur suyu toplama sistemine, “yağmur suyu hasadı” da denilmektedir. Yani, yüzeysel akışa geçen yağmur sularının toplanıp biriktirilmesi ve bitkisel hayvansal üretim ile evsel tüketim için gerekli olan suyun sağlanmasıdır. İçme ve kullanma amaçlı tüketilen suların yüzde yetmişinin bahçe sulama, araç ve çamaşır yıkama ile tuvalet hijyeni gibi işler için kullanılmakta olduğu düşünüldüğünde yapılan düzenlemenin ne kadar önemli olduğu daha net anlaşılmaktadır. Kuraklığın rekor düzeye ulaştığı ve belediyelerimizin su teminini büyük maliyetlerle sağlanabildiği günümüzde, yağmur suyu hasadı gibi hem ekonomik hem de uygulanabilirliği yüksek sistemlerin yaygınlaştırılması son derece önemlidir. Yağmur suyu hasadı sistemlerin yaygınlaştırılması ile ekolojik dengenin korunacağı, sürdürülebilir kalkınmanın sağlanacağı ve su kaynaklarının daha verimli kullanılacağı açıktır.

Alternatif su kaynaklarının değerlendirme yöntemlerinden biri olan yağmur suyu hasadıyla su kaynaklarımız korunacak, kuraklıkla mücadelede önemli bir yol kat etmiş olacağız.

Yukarıda açıklanan sebeplerle, mevzuatımıza yeni giren bu düzenlemenin hayata geçirilmesi ve aktif olarak kullanılması ile sistemin özendirilerek mevut yapılarda da uygulanması konusunda belediyelerimizin azami ölçüde çaba göstermesi son derece önemlidir.

Bu kapsamda belediyelerimiz hizmet verdikleri alanda çeşitli örneklemler üzerinden aylık yağış verilerini kullanarak, yüzey alanı hesaplanmış yapıların çatısından toplanacak yağmur suyunun konut dışı su ihtiyacının karşılanmasındaki kullanım potansiyelini tespit ettirerek bu sistemin ekonomik olup olmadığını ortaya koymalı, ekonomik olması durumunda bu konuda vatandaşları bilgilendirmeli ve sistemin yaygınlaşması için öncülük etmelidir. 


İlgili Kanun:

İmar Kanunu


Yorumlar