Şirketlere Geçirilen İşçilerin Ücret İle Diğer Mali ve Sosyal Haklarının Belirlenmesi

  • Mevzuat Tarihi02.05.2018
  • KurumGazi SERT

UYARI: Makale’nin tamamına, sitemize üye girişi yaptıktan sonra ulaşabilirsiniz. Siteye üye değilseniz, lütfen ÜYE OL butonuna tıklayarak üye olunuz. Üyelik esnasında, girilen bilgilerin şüpheli olması halinde, üyeliğiniz silinecektir.

ŞİRKETLERE GEÇİRİLEN İŞÇİLERİN ÜCRET İLE DİĞER MALİ VE SOSYAL HAKLARININ BELİRLENMESİ

Gazi SERT

İçişleri Bakanlığı Başkontrolörü

24 Aralık 2017 tarih ve 30280 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 696 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile mahalli idarelerde personel çalıştırılmasına yönelik hizmet alımı suretiyle istihdam edilen işçilerin, mahalli idarelere ait şirketlere geçirilmesi yönünde düzenleme yapılmış ve 2 Nisan 2018 tarihi itibariyle mahalli idarelerde çalışan taşeron işçileri mahalli idarelere ait şirketlere işçi statüsünde geçirilmişlerdir.

Mahalli idarelere ait şirketlere geçirilen işçilere ödenecek ücretler ile diğer mali ve sosyal haklara ilişkin olarak 7079 sayılı Kanun ile kanunlaşan 696 sayılı KHK’nin 127. maddesiyle 375 sayılı KHK’ye eklenen geçici 24. maddenin dördüncü fıkrasında düzenleme yapılmış olup, söz konuş maddede; “Şirketlerde işçi statüsüne geçirilenlerden, geçiş işlemi yapılırken mevcut işyerinin girdiği işkolunda kurulu işyerinden bildirilenlerin ücreti ile diğer mali ve sosyal hakları, bu madde kapsamındaki şirketlerde geçişten önce alt işveren işçilerini kapsayan, Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan ve süresi en son sona erecek toplu iş sözleşmesinin bitimine kadar bu toplu iş sözleşmesinin uygulanması suretiyle oluşan ücret ile diğer mali ve sosyal haklardan fazla olamaz. Şirketlerde işçi statüsüne geçirilenlerden; geçişten önce toplu iş sözleşmesi bulunmadığından işçi statüsüne geçirildiği tarihte yürürlükte olan bireysel iş sözleşmesi hükümlerinin geçerli olduğu işçiler ile geçiş işleminden önce yapılan ve geçişten sonra yararlanmaya devam ettiği toplu iş sözleşmesi bulunmakla birlikte bu madde kapsamındaki şirketlerde alt işveren işçilerini kapsayan, Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan ve süresi en son sona erecek toplu iş sözleşmesinin bitiminden önce toplu iş sözleşmesi sona eren işçilerin ücreti ile diğer mali ve sosyal hakları, bu madde kapsamındaki şirketlerde geçişten önce alt işveren işçilerini kapsayan, Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan ve süresi en son sona erecek toplu iş sözleşmesine göre belirlenir. ...” hükümleri getirilmiştir.

Bu düzenlemeye göre, 696 sayılı KHK gereğince mahalli idarelere ait şirketlere işçi statüsünde geçirilen işçilere ödenecek ücretler ile diğer mali ve sosyal haklar hususunda;

a) Sendikalı olup da, geçişten önce Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan Toplu İş Sözleşmesi bulunan işçilere bu toplu iş sözleşmesi hükümleri uygulanacaktır.

b) Geçişten önce toplu iş sözleşmesi bulunmadığından işçi statüsüne geçirildiği tarihte yürürlükte olan bireysel iş sözleşmesi hükümlerinin geçerli olduğu işçilere ödenecek ücretler ile diğer mali ve sosyal haklar, Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan ve alt işveren işçilerini kapsayan, süresi en son sona erecek Toplu İş Sözleşmesine göre belirlenecektir.

c) Geçişten sonra yararlanmaya devam ettiği toplu iş sözleşmesi bulunmakla birlikte, toplu iş sözleşmesinin süresi Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan ve süresi en son sona erecek alt işveren işçilerini kapsayan toplu iş sözleşmesinin bitiminden önce sona eren işçilere ödenecek ücretler ile diğer mali ve sosyal haklar Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan ve alt işveren işçilerini kapsayan, süresi en son sona erecek Toplu İş Sözleşmesine göre belirlenecektir.

Diğer taraftan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca, Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan ve süresi en son sona erecek alt işveren işçilerini kapsayan Toplu İş Sözleşmesi internet sitesinde duyurulmuş olup, mahalli idarelere ait şirketlere geçirilen işçilere ödenecek ücretler ile diğer mali ve sosyal hakların belirlenmesinde bu Toplu İş Sözleşmesi hükümleri uygulanacaktır. 

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca duyurulan Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan Toplu İş Sözleşmesi hükümleri 01.01.2018 - 30.06.2020 tarihleri arasında uygulanacak olup, bu Toplu İş Sözleşmesi hükümlerinin uygulanmasında; işçilerin şirketlerde işçi statüsüne geçirilmelerine esas hizmet alımı sözleşmelerinde belirlenen ücretlerine (çıplak ücretlerine), Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan Toplu İş Sözleşmesinde dönemler itibariyle belirlenen ücret zamları uygulanacak, diğer mali ve sosyal haklar hususunda da söz konusu Toplu İş Sözleşmesinde belirlenen tutarlar esas alınacaktır.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca duyurulan Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan Toplu İş Sözleşmesine göre, işçi ücretlerine yapılacak zam oranları ile diğer mali ve sosyal hakları:

1- Ücret Zammı

İşçilerin şirketlere geçişinden önce uygulanan hizmet alım sözleşmelerindeki çıplak ücretleri esas alınarak, aşağıdaki dönemler itibariyle ücret zammı oranları uygulanacaktır:

-  01.01.2018- 30.06.2018 tarihleri arası ücret zammı oranı %4 (İşçilerin 01.01.2018 tarihinde almakta oldukları günlük çıplak ücretlerine %4 zam uygulanacak olup, ancak bu dönemde verilmiş bir ücret zammı varsa %4’ten mahsup edilecektir.)

- 01.07.2018-31.12.2018 tarihleri arası ücret zammı oranı %4 (İşçilerin 30.06.2018 tarihinde almakta oldukları günlük çıplak ücretlerine 01.07.2018 tarihinden itibaren %4 oranında zam uygulanacaktır.)

- 01.01.2019-30.06.2019 tarihleri arası ücret zammı oranı %4 (İşçilerin 01.01.2019 tarihinde almakta oldukları günlük çıplak ücretlerine aynı tarihten itibaren %4 oranında zam uygulanacaktır.)

- 01.07.2019-31.12.2019 tarihleri arası ücret zammı oranı %4 (İşçilerin 30.06.2019 tarihinde almakta oldukları günlük çıplak ücretlerine 01.07.2019 tarihinden itibaren %4 oranında zam uygulanacaktır.)

- 01.01.2020-30.06.2020 tarihleri arası ücret zammı oranı %4 (İşçilerin 01.01.2020 tarihinde almakta oldukları günlük çıplak ücretlerine aynı tarihten itibaren %4 oranında zam uygulanacaktır.)

2- İkramiye

İşçilere her yılın Ekim ve Nisan aylarında 5’er günlük olmak üzere yılda toplam 10 günlük (5x2=10) ücretleri tutarında ikramiye ödenecektir. Bu ödeme, işçinin çalıştığı sürenin bir yıldan az olması durumunda çalışma süresi ile orantılı olarak ödenecektir.

3- Aylık Ücretle Birlikte Ödenen Sosyal Yardımlar

A-Çocuk Yardımı: İşçilere, üç çocukla sınırlı olmak üzere her bir çocuk için her ay 25,00 TL/Ay çocuk yardımı yapılacaktır.

B-Yemek Yardımı: İşçilere fiilen çalışılan günler için bir öğün yemek verilecek, yemek verilmediği takdirde karar tarihinden itibaren fiilen çalışılan günler için 5,00 TL/Gün tutarında yemek bedeli ödenecektir.

C-Taşıt Yardımı: Mevcut uygulamaya devam edilecektir. (Sendikalı işçiler için Toplu İş Sözleşmesi hükümleri, sendikasız işçiler için şirketlere geçişten önce uygulanan hizmet alım sözleşmesi hükümlerinde taşıt yardımı öngörülmüş ise öngörülen tutarlar ödenmeye devam edilecektir.)

D-Yakacak Yardımı: İşçilere her ay 30,00 TL/Ay yakacak yardımı yapılacaktır.

E-Sorumluluk Primleri:

1) Direksiyon primi: Şoför, operatör ve yardımcılarına fiilen çalışılan günler için 2,00 TL/Gün direksiyon primi,

2) Bulaşıcı hastalık ve risk primi: Hastanelerin bulaşıcı hastalık riski taşıyan yerlerinde fiilen çalışan temizlik işçilerine fiilen çalışılan günler için 2,00 TL/Gün bulaşıcı hastalık ve risk primi,

3) Silah tazminatı: Görevini ateşli silahlarla icra eden güvenlik görevlilerine, fiilen çalışılan günler için 2,00 TL/Gün silah tazminatı, uygulanacaktır.

4- Yıllık Ödenen Sosyal Yardımlar

A-Öğrenim Yardımı: İşçilerin öğrenimdeki her çocuğu için belge ibraz etmek şartı ile yılda bir kez Eylül ayında ödenmek üzere; İlkokul için 100,00 TL, Ortaokullar için 110,00 TL, Lise ve dengi okullar için 120,00 TL, Yüksekokullar ve üniversite için (okulun normal eğitim süresi artı bir yıl süreyle sınırlı olmak üzere) 140,00 TL tutarında öğrenim yardımı,

B-Bayram Yardımı: İşçilere her yıl Ramazan ve Kurban Bayramlarından bir hafta önce 75,00 TL bayram harçlığı, verilecektir.

5- Olaya Bağlı Sosyal Yardımlar Ve Diğer Sosyal Yardımlar

A- Evlenme Yardımı: İşçilerin evlenmeleri halinde 140,00 TL evlenme yardımı,

B- Doğum Yardımı: Mevzuat hükümleri uygulanacaktır. (633 sayılı KHK’nin ek 4. maddesi gereğince, canlı doğan birinci çocuk için 300 TL, ikinci çocuk için 400 TL, üçüncü ve sonraki çocuklar için 600 TL doğum yardımı yapılır. Ancak, bu yardım Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığınca yapılacak olup, bu yardım için işçi Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğü veya Sosyal Hizmet Merkezine başvuracaktır.)

C- Hastalık Yardımı:

1. Hastalık nedeni ile iş göremezliğe uğrayan işçilerin 3 (üç) gün ve daha fazla istirahatli olmaları hâlinde Sosyal Güvenlik Kurumunca ödeme yapılmayan günlere ait ücretlerin tamamı ve eksik ödeme yapılan günlere ait ücretlerin bakiyesi işverence ödenecektir. İşçinin hastalık nedeniyle işe devam edemediği veya raporlu olduğu sürelere ait yılda 5 defayı geçmemek üzere SGK tarafından ödenmeyen ilk 2 günün ücreti işveren tarafından ödenecektir.

2. İşçinin, işyerinin bulunduğu mahal veya başka bir mahale sevk suretiyle viziteye çıkması hâlinde, işyerinden ayrı kalacağı zamanlarda; işçiye istirahat verilmeksizin ayakta tedavisine lüzum görüldüğü taktirde geçirdiği süreler için işçi ücretli izinli sayılacaktır.         

D-Tabii Afet Yardımı: İşçilerin yangın, deprem, sel ve benzeri afetlerden zarar görmeleri halinde 1.000,00 TL’ye kadar tabii afet yardımı yapılaaktır.

E- Ölüm Yardımı: İşçilerin iş kazası sonucu ölümleri halinde yasal mirasçılarına 1.200,00 TL tutarında; normal ölümleri halinde ise 800,00 TL tutarında ölüm yardımı yapılacak; İşçinin eş, çocuklarının, anne ve babasının ölümleri halinde ise 300,00 TL tutarında ölüm yardım yapılacaktır.

6- Askerlik Yardımı

Muvazzaf askerlik hizmeti nedeni ile ayrılan işçiye 300,00 TL askerlik yardımı yapılacaktır.

7- Hafta Ve Genel Tatillerde Çalışma ve Ücreti

A- Normal çalışma yapılan yerlerde hafta tatili pazar günüdür. Vardiyalı çalışma yapılan yerlerde hafta tatili çalışmaya başlandığı 6. günü takip eden 7. gündür. Hafta tatillerinde çalıştırılan işçilere takip eden hafta içinde bir gün izin verilir. Çalışılan bu hafta tatili günü için toplam iki yevmiye ödenir.

B- Kanunda belirtilen ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yapılacak çalışmalar, önceden işçiye duyurulur. Ulusal bayram, genel tatil günlerinde çalıştırılan işçilere çalıştıkları her bir gün için toplam 3 (üç) yevmiye ödenir.

Yukarıdaki ödemeler için haftalık çalışma süresi şartı aranmaz.

8- Gece Çalışması

Saat 20.00-06.00 arasında yapılan çalışmalar gece çalışmalarıdır. Güvenlik görevlileri hariç bu saatlerde çalıştırılan işçilere ücretleri % 10 zamlı ödenir.

9- Fazla Çalışma Ücreti ve Ödenmesi

Fazla çalışma ücreti normal ücretin %60 zamlısı olarak ödenir.

10- İzinler

A-Yıllık Ücretli İzinler: Yıllık ücretli izinler konusunda Kanun hükümleri uygulanır. Ancak, yıllık ücretli izin günleri aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir:

Hizmet süresi;

1 yıldan 5 yıla kadar olanlara 16 gün,

5 yıldan fazla 15 yıldan az olanlara 22 gün,

15 yıl ve daha fazla olanlara 28 gün, yıllık izin verilir.

B- Ücretsiz Mazeret İzni: İşçinin talep etmesi ve mazeretinin makul görülmesi hâlinde işverence yılda 45 güne kadar ücretsiz mazeret izni verilebilir.

C- Ücretli Sosyal İzinler: İşçiye eşinin doğum yapması hâlinde 5 gün; evlenmesi hâlinde 5 gün; eş ve çocuğunun ölümünde 6 gün; ana, baba veya kardeşinin ölümünde 5 gün; kayınpeder veya kayınvalidesinin ölümünde 2 gün; tabii afetten zarar görmesi hâlinde ise 10 güne kadar ücretli sosyal izin verilir.    

11- Bildirim Önelleri

Bildirim önelleri konusunda 4857 sayılı Kanun hükümleri uygulanacaktır. Ancak, bildirim önelleri;

İşçinin hizmet süresi;

- 6 aydan az sürmüşse 3 hafta sonunda,

- 6 ay-1,5 yıl arası sürmüşse 5 hafta sonunda,

- 1.5 yıl-3 yıl arası sürmüşse 7 hafta sonunda,

- 3 yıldan fazla sürmüşse 9 hafta sonunda, feshedilmiş sayılır.

12- Kıdem Tazminatı, Hesaplanması ve Ödenmesi

İş sözleşmesi İş Kanununda belirtilen hallerde sona eren işçiye, her tam hizmet yılı için 35 gün, işçinin işverenin işini yaparken iş kazası veya meslek hastalığı sonucu ölümü halinde ise 40 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir.


Yorumlar