Asli ve Sürekli Kamu Hizmeti Niteliğinde Olan Bilgisayar İşletim ve Bakım Hizmetlerinin İhale Yoluyla Yaptırılmasının Mümkün Olmadığı

  • Mevzuat Tarihi12.07.2000
  • KurumSayıştay

T.C.

SAYIŞTAY

Daireler Kurulu

Esas No:

Karar No: 1041/1

Tarih: 12.07.2000

KARAR METNİ:

ÖZET:

Asli ve sürekli kamu hizmeti niteliğinde olan bilgisayar işletim ve bakım hizmetlerinin, 657 s. Devlet Memurları Kanunu'nun 4'üncü maddesi hükmü uyarınca istihdam edilecek personel eliyle yürütülmesi gerekirken, ihale yoluyla üçüncü şahıslara yaptırılması, 2886 s. Yasanın l ve 4'üncü maddelerine aykırı olduğu gerekçesiyle sözleşmenin tescilinin mümkün bulunmadığı.

KARAR:

.......... .. Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Döner Sermaye İşletmesi ile .......... .. firması arasında bağıtlanan "Bilgisayar Veri İşlem ve Müşavirlik Hizmeti Alımı" işine ait sözleşmenin tescilinde hasıl olan tereddüt üzerine konu 8. Dairede görüşülüp red kararı verilmiş olup, Dairesince bu karara itiraz edilerek konunun Daireler Kurulunda görüşülerek sözleşmenin tescili talep edilmiştir.

.......... .. Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Döner Sermaye İşletmesi ile ( .......... .. Üniversitesi Vakfı İktisadi İşletmeleri) arasında bağıtlanan .......... .. bedelli "Bilgisayar Veri İşlem ve Müşavirlik Hizmeti Alımı" na ait işin Döner Sermayeli Kuruluşlar İhale Yönetmeliğinin 30'uncu maddesine göre kapalı teklif usulü ile ihaleye çıkarıldığı, ihaleye yalnızca .......... .. tarafından teklif verildiği, ihale Komisyonunun 28.2.2000 günlü toplantısında da bu teklifin uygun teklif olduğu kabul edilerek ihalenin verildiği anlaşılmıştır.

Bu konuda 8. Dairece verilip red işlemine esas tutulan kararda özetle:

.......... .. Üniversitesi Hastanesinin 657 s. Yasanın 4'üncü maddesine göre istihdam edilecek personele gördürülmesi gereken bilgisayar işletim ve bakım hizmetlerinin "müşavirlik hizmeti alımı" adı altında ihale edilmiş olması 2886 s. Yasanın l ve 4'üncü maddelerine aykırı görüldüğünden, söz konusu sözleşmenin bu yönden tesciline imkân bulunmadığına, karar verilmiştir.

Bu tespitlerden sonra konunun esasına geçilerek yapılan görüşmeler sonucunda:

Yapılan savunma ve temsilci açıklamalarında hastanedeki teknik cihazların mevcut elemanlarla yürütülmesinin mümkün olmadığı ve bu işlerin uzman personel eliyle yürütülmesi gerektiği ileri sürülmüş ise de;

657 s. Devlet Memurları Kanunu'nun 4'üncü maddesinde, kamu hizmetlerinin memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürüleceği hükme bağlanmış bulunmaktadır.

Aynı Yasanın 5'inci maddesinde:

"Bu Yasaya tabi kurumlar dördüncü maddede yazılı dört istihdam şekli dışında personel çalıştıramazlar." denilerek, Yasa koyucu kurumların 4'üncü maddede sayılan istihdam şekillerine uymak zorunda olduklarını belirtmiş bulunmaktadır. Bunun dışında istihdama izin vermemiştir.

Bu durum Anayasanın 128'inci maddesinin,

"Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve sair kamu tüzel kişilerin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları Kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar ve sair kamu görevlilerin eliyle görülür." şeklindeki hükmü ile de kesin olarak çözümlenmiş bulunmaktadır.

Oysa gündem konusu ihale şartnamesinin l'inci maddesinde;

" .......... .. Üniversitesi Hastanesinin bilgisayar veri işlem ve müşavirlik hizmetleri alımı işi Döner Sermayeli Kuruluşlar İhale Yönetmeliğinin 30'uncu maddesine göre kapalı teklif usulü ile ihale edilecektir. Bilgisayar veri işlem işi için bilgisayar kullanmasını bilen, anında bakım onarım yapabilecek ve bilgisayar ve bilgisayar donanımının kesintisiz işletimini sağlayabilecek nitelikte personelin çalıştırılması gerekmektedir. Müteahhit firmadan istenilen hizmetler şartnamemizin 34'üncü maddesinde ve teknik şartnamede belirtilmiştir. Muhammen bedeli bir senelik KDV hariç .......... .. TL dır." denilmiş ve atıfta bulunulan 34'üncü maddede de, ihale konusu işlerin yerine getirilebilmesi için;

A- Genel Kayıt-Kabul İşlemlerinde (25 adet),

B- Hasta Yatış-Çıkış İşlemlerinde (8 adet),

C- Poliklinik ve Klinik İşlemlerinde (90 adet),

D- Laboratuvar İşlemlerinde (15 adet),

E- Eczane İşlemlerinde (11 adet),

F- Döner Sermaye İşlemlerinde (18 adet),

G- Muhasebe Sisteminde (5 adet),

H- Tahakkuk-Faturalama Sisteminde (14 adet),

I- Vezne Sisteminde (8 adet),

İ- Acil Servis İşlemlerinde (17 adet),

J- Satın Alma Sistemlerinde (6 adet),

K- Ayniyat Sisteminde (7 adet),

L- Plânlama Sisteminde (6 adet),

M- Sarf Depo İşlemlerinde (9 adet),

N- İaşe İşlemlerinde (10 adet),

O- Özlük İşlemlerinde (9 adet),

P- İstatistik Sisteminde (6 adet),

R- Sistem Kontrolü ve Danışmanlık Hizmetlerinde (16 adet) olmak üzere toplam 280 kişinin çalıştırılacağı belirtilmiştir.

Ayrıca, ihale şartnamesinin "Genel Şartlar" başlıklı 2'nci maddesinin (a) bendine; "Müteahhit tarafından Hastanemizde ihale kapsamında çalıştırılması öngörülecek olan işçilerin Hastane Yönetimi dilediği takdirde bilgisayar bilgi seviyelerini ölçmek için sınav yaparak, seçim yapma ve başarısız olanlar eleme hakkına sahiptir." denilerek, bu ihale ile personel istihdamı amaçlanmıştır.

Nitekim ihale şartnamesinin 34'üncü maddesine göre çalıştırılacak 280 kişiden yalnızca 16'sı ile yürütülecek "Sistem Kontrolü ve Danışmanlık Hizmetleri" nin müşavirlik hizmeti mahiyetinde olduğu, geriye kalan 264 kişi ile yürütülecek hizmetlerin ise 657 s. Devlet Memurları Yasasının 4'üncü maddesine göre istihdam edilecek personel eliyle yürütülmesi gereken hizmetlerden, (kısaca ihale konusu işin ağırlıklı unsurunun personel istihdamı) olduğu görülmektedir.

Kaldı ki, idare " .......... .. Geçmiş dönemde istenilen kadroların verilmemesi .......... .. "," .......... .. üniversitesinden çeşitli sebeplerle ayrılan personel sayısı 384 kişidir" demek suretiyle, esasen ihale konusu işin personel istihdamı olduğunu belirtmiştir.

Gündem konusu iş, hastanenin asli ve süreklilik arz eden işidir. Bu işin gördürülmesi, ihale yolu ile değil hastanenin kadrolu kendi personeli ile yerine getirilmesi gerekir. Aksi durumda yeterince yetişmiş eleman yok diye her konunun ihaleye çıkarılıp, üçüncü şahıslara yaptırılması gibi bir durum ortaya çıkar.

Anayasanın 128'inci maddesi, kurumun asli ve sürekli görevi ile ilgili konular ı, 657 s. Yasanın 4 ve 5'inci maddeleri hükümlerine uygun olarak kendi elemanlarınca yürütmesini öngörmektedir. Başka bir istihdam yolu ile bu işin yaptırılması yasalara aykırı olmaktadır.

Diğer taraftan 818 s. Borçlar Yasasının 19'uncu maddesinde de:

"Bir akdin mevzuu, yasanın gösterdiği hudut dairesinde, serbestçe tayin olunabilir. Yasanın katî surette emreylediği hukuki kaidelere veya yasaya muhalefet ahlaka (adaba) veya umumi intizama yahut şahsi hükümlere müteallik haklara mugayir bulunmadıkça, iki tarafın yaptıkları mukaveleler muteberdir." denilmek suretiyle yapılacak sözleşmenin kanunların belirlediği sınırlar içerisinde, kanunlara aykırı olmaması gerektiği hükme bağlanmış bulunmaktadır.

Bu açık hükme rağmen, yapılan ihale, Anayasanın 128'inci maddesi ile 657 s. Yasanın 4 ve 5'inci maddelerine aykırı düzenlenmiş olmaktadır.

Başka bir konu da, bu işin hizmet alımı olarak gösterilmesidir. 280 kişinin çalışacağı işi bir hizmet alımı olarak nitelemek mümkün değildir. İstihdam hizmet tanımına girmemektedir. Zira bir işi hizmet olarak tanımlayabilmek için aylıklı, ücretli, yevmiyeli ve sözleşmeli personel niteliğinde bir istihdamın olmaması ve imalat, etüt, harita, plan, proje gibi hizmetlerin sunulması gerekmektedir. Burada ise, yukarda belirtilen unvanlarda eleman çalıştırılması söz konusu olmaktadır.

Açıklanan gerekçelerle ihale konusu olan iş, asli ve sürekli kamu hizmeti niteliğinde olduğu cihetle bu işin 657 s. Devlet Memurları Yasasının 4'üncü maddesi hükmü uyarınca kendi personeli eliyle yürütülmesi gerekirken, ihale yoluyla üçüncü şahıslara yaptırılması mümkün görülmediğinden .......... .. Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Biriminin bilgisayar veri işlem ve müşavirlik hizmetlerine ait olarak bağıtlanan sözleşmenin tescilinin mümkün bulunmadığına, çoğunlukla, Karar verildi.

Kaynak: Sayıştay Dergisi Sayı:41 Sayfa:79


İlgili Kanun:

Devlet Memurları Kanunu


Yorumlar